Tralalalalalaaaalalalallaallalalalalalallalllllllalalaalalallalalalalalalalalalallalalalalala przerwa i dalej tralalalalallalalalalalallaallalalaallalalalalalallalallalalallalalall

:lol:
Ciekawe..:P

i znowu bo mi sie nudzi tralalalalalalalalalalallalalalalalalalalalalalallalalalalalaaalalalalalalaalalalalallalalaalallallalalallalalalallalalallalallalallalalalallalallalalalallalalalalalalalatralalalalalalalalalalallalalalalalalalalalalalallalalalalalaaalalalalalalaalalalalallalalaalallallalalallalalalallalalallalallalallalalalallalallalalalallalalalalalalalatralalalalalalalalalalallalalalalalalalalalalalallalalalalalaaalalalalalalaalalalalallalalaalallallalalallalalalallalalallalallalallalalalallalallalalalallalalalalalalalatralalalalalalalalalalallalalalalalalalalalalalallalalalalalaaalalalalalalaalalalalallalalaalallallalalallalalalallalalallalallalallalalalallalallalalalallalalalalalalalatralalalalalalalalalalallalalalalalalalalalalalallalalalalalaaalalalalalalaalalalalallalalaalallallalalallalalalallalalallalallalallalalalallalallalalalallalalalalalalalatralalalalalalalalalalallalalalalalalalalalalalallalalalalalaaalalalalalalaalalalalallalalaalallallalalallalalalallalalallalallalallalalalallalallalalalallalalalalalalala

a ja znow..:P
:lol:

to i ja lalalalala :P:D

a ja nie lalala :P

Ja Tralalalala :P

pff :P

:P
:lol:

:P:Di dalej :D:P
lalallaaalaalaalalalallalalalalalalalallalaa

bo co tu robic ja nie spamowac :P

Dokladnie...:P

no to jedziemy panowie lalalal !!

laaalaallalallalallaallallalallala

:lol:
i....lalalal :P

i wyszla nam piosenka laalalalalalalalalalallaaallallalala

:P

:lol:

:applause:

hihi...:P

:please:
:peace:

:P
Lecisz emotami..:P

:tak:

:*

Cześć dawno nie wchodziłem na forum i nawed niewiem co sie dzieje jest cały czas zajety ;P
No to co spamujemy :P

:P
Kto spamuje to spamuje..:P

dokladnie :D P

a ja wogole nie :Pspamuje :D

ja też wcale nie..:P

ty bardziej niz ja :D :P haha
bo ja dalej nie  hehee :beer:
:rock:

iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii sobieeeeeee spiewammmmmmmmmmmm lalalalalalalalalalallalalalalalalalalallalalalalala

:P wiesz moze lepiej jakis koncert zorganizowac :P

to potrzebny byl by sponsor :P
i jakas scena na kturej bym nie wystapil :P lol :D
i sobiue dalej spamuje tzn spiewam :P
tralalalalalalallalalalala huhuhuhuhuhu hahahahahha...

xD

:P

:P

:D nowy temat :P
spamujemy tagami  :beer:

zaczynam  :chleje:  :beer: :piwo:  :good:  :rock:

:D

:applause: 
:dol:
:zdziwiony:
:rock:

Żulki Moje Spam..<3

szef wrocil to jedziemy
:rock:

:)

aha no widac że raku wrócił...

:rock:

no a jak..:P

:cool:
:zdziwiony:

:P

:P

:lol:

:) :D :) :P   :applause:
:rock:

:Fspamowi mówimy NIE !! buehehhehe :P

a ja spamowi :D ttttttttaaaaaaaakkkkkkkkkkk :P
spamowac ile sie dddddaaaaaa :P
:rock:

:D

:D :rock:

Spamery xP

:D

:P

bezsensowny spam nic nie wnosi do naszego forum no poza zwiększająca sie iloscią postów XD

No ale jednak coś tam wniosl bos sie do niego odniosl...:P

ale rymujesz :P

rymowanki to jest to wnosze nowy ssssppppaaaammmm
ja zaczne :D
umiemy i tak wlasnie rymujemy :P

co rymujemy to rymujemy bo ciągle spamujemy xD

Hola Hola bo tu spamu nikt nie pokona :D :rock:

A po co ma pokonać..:P

spamujemy rymem :P
poczytaj dokladnie :P

kurde cos nam spam przysnol heh
trzeba by to zmienic :lol:

no troche sie uciszyło ::P

:D

400 ssssssssssssssssssssssssssssssseeeeeeeeeeeeeeeeeeeettttttttttttttttttttttnnnnnnnnnny
ssssssssssssssssssssssppppppppppppppppppppppppaaaaaaaaaaaaaammmmmmmmmmmm

a właśnie telefon do mnie dzwonił i nie chciało mi się go odebrać :D

hehehehehehehehee a moze wygrales na loteri i co teraz :D

a teraz to jest 900 post + farmionko

xD

:D

:p

.

...

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

`~1!2@3#4$5%6^7&8*9(0)-_=+\|qweęrtyuioóp[{]}aąsśdfghjklł;:'"zżxźcćvbnńm,<.>/?

reas9-42389387453808903278938293r0t=4325y09kh4km0,0igmiewsod;astmrui9pip[aq]-02056i96405rgkg,vlfs'[;ddirmgir

a co to ????????? do diaska:D

Uderz głowa w klawiaturę i zobacz co wyjdzie :D


fdcytyy6yyde o fuck ale fajnie mi wyszło :D

yuhtrtrf vnb dkloikio


fajnie wychodzi tak udeżając głową xD

Ja nie bede probowal bo juz mi sie klawiatura wiesza a jak ja walne na dodatek glowa to sie rozleci :D

No ja po prostu wypisałem wszystkie znaki jakie są na klawiaturze :P oprócz liter to te wszystkie kropki i kreseczki też były :D

1234567890-=qwertyuiop[]asdfghjkl;'zxcvbnm,./
to co umialem wycignac z mojej klawiatury :D :P

:P

:D

:P

:rock:

Come Back..:P

xD

:)

widze ze mojego spamu dawno nie widziano no to do roboty :D :rock:
dalej na urlopie :/

Własnie zostałem zjechany 1 pancernikiem :D

xdD

Czemu Cid dostał bana <lol> co się dzieje z tym sojuszem, już nie spamujecie jak dawniej

kto nie spamuje to nie spamuje :P

CiD chyba za pusha albo multi czy też dzielienie, już nie pamietam

no jakas przygoda była z grande z tego co pamiętam :D

a kto dostał bana ???????????? :spam:

tratata tramtam tam srutututu sratatamtam  :spam: jak spam to spam a co :PP

Trans-music-from-crazy-people- :rock:

; f

:P

rotfl :D

hhahahaha mój tysięczny post xD 1000 !!!! !XDDDD

:rock: sppppppppppaaaaaaaaaaaaaaammmmmmmmm:)

bla bla bla

dajemy rade :D

bla bla bla

xD

bla bla bla

bla bla bla

bla bla bla

jak spam to spam

hehe :lol: :gora:

bla bla bla

nieporosło mówi nieporoslo

bla bla bla

bla bla blalalaalala bla bla

BLA BLA BLA

sspapapapapamam

bla bla bla

sasasassasaassasa

bla bla bla

xD

bla bla bla

sspom

bla bla bla

wów ale spóm

bla bla bla

Gdzie jest Raczkins ?

poszedł i go wciągnęło

bla bla bla

sasasaasasa

bla bla bla

sasaasasasas

bla bla bla

sa sa sa

no to ja :P bla bla bla

a ja sa sa sa

a ja rżnę w gothica 3

i znów ja :P bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

a ja chory na długi wekend sa sa sa sa :/

bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

sa sa sa

bla bla bla

as as as

bla bla bla

hahahahahahahah xD pierwsze miejsce w spamowaniu xD

LOL

marudzisz  bla bla bla

możecie mi powiedzieć co takiego fajnego jest w pisaniu bezsensownych postów??te cyferki wskazujące ilość napisanych przez Was postów są aż takie zajebiste?? :P

no jak nie... xD

bla bez irytacji

no co słychać ?

po intensywnej nauce niemca teraz sobie pogram :D

bla i jeszcze raz bla

oho niemiec ja dzisiaj też mam jego dosc a co gorsza ja mature z niemca pisze... :P

ja też pisałem, ale podstawową, to aż tak trudno nie było (miałem koło 90 paru procent) ale swoje też trzeba było zrobić

bla a ja miałem za to 2 ojczyste hihihi polski i radziecki :D

ja też w tym roku zdaje maturę z niemca :/ ale to nie zmienia faktu że nic nie umie ^^ :p

no to zamiast pisać jakieś bzdury to nawijajcie tu po niemiecku, a weźcie się postawcie na moim miejscu - musiałem pisać wypracowanie (!) po niemiecku (!) na 150 słów na jakiś trudny temat <olaboga>

Ihr sollt viel lernen um das Abitur abzulegen  :P

Dojcze szprahe yst beszojert. ja proponuje taki niemiecki xDD buhehehe

kajn problejm, naturlich
bazuka is gute maszine :D

bla a może po angielsku to ja też się pouczę
bla a co do wypracowań to muszę pisać 2 w tygodniu na 150słów
bla na starość sie zachciało uczyć :stupid:

taa starość nie radość

co do angielskiego to mam bardzo pouczający filmik :P http://www.smog.pl/wideo/14150/czy_wies … _ponglish/

dobre, a co do kompilacji polsko-niemieckiej polecam "Gotuj z Hitlerem" :D
http://pl.youtube.com/watch?v=tGmFrJfyvVg

buhehehe xD dobre :D

bla łacina wszędzie jest znana hihihihi

:stupid: :rock: :rock: :rock: SPam !fdsjfds jidsfsjdfsdjfsdffdsnk dsnmkdfsjklsdfsdfml

no jak chcecie spamu to macie ejdhrfiagdfusdufjhjahydfsahfcnhjsdyhdiuc3y4ffr73qu74qn82u46ns2384unta7wni68i6^%$R^
#$U*&YTNX#YB$T*(&X#$#*&IX^$GU^#T$JE&*S#TSIJ$&E*#^Y$()#*&947023y98f597qd3yh85i7rq34tygv58t

bla bla bla

jak

spam

to

na

MAXA

serio ?

bla bla bla

siala la :D

bla bla bla

lalalalllala
bylem na meczu II ligi dziesiaj
llalalala
Mój ulubiony klub Lechia Gdańsk wygrała z Wisłą Płock 1-0
llalalalalala
Pierwszy mecz przy jupiterach
LALALALALALALA
o ile kogoś to interere :P
lalalalla
do re mi fa sol la si doooo

bla bla bla

iji:]

!

8;p

Ampff

mówisz lechia gdańsk xDD ja pamiętam jak ze 5 lat temu lechia pogrywała w 4 lidze i grała z moim Powiślem Dzierzgoń taki słabiutki zespół xDD utrtzymuje sie w 4 lidze ma nawet kryte trybuny i ładną murawe a wracając do meczu Powiśle vs  Lechia to chyba dostaliscie u nas baty 3:1 ale nie jestem do konca pewny nie pamiętam dokładnie :PP

To było bardzo prawdopodobne.Kiedys Lechia miała fuzje z Olimpią Poznań.Dzięki temu zajeła 2 miejsce w lidze,wygrała później PP i grała z JUVENTUSEM.U nas było 2:3 po golach Platiniego i Bońka dopiero wygrał Juve a u nich bylo chyba 6:2 czy coś :/
Po jakimś czasie kluby postanowiły sie rozdzielić(w 1995 roku bodajże)...To spowodowało że oba zespoly zostały rozwiazane i zaczeły grać w okręgówce.Lechia musiała na nowo sie odbudować i wszystko zaczoć od nowa.Zaczeła sie piąć w góre i sie zatrzymała w 5 lidze potem przeszła do 4 Ligi,tam też chyba 2 sezony była i potem do 3 ligi i od razu do 2 ligi przed 3 laty.

To bardzo mozliwe że daliśmy dupy bo wtedy to każdy mógł nas wychędożyć jak chciał.
Teraz to raczej byśmy wygrali z wami choć czasami te moje cielaki tak grają jakby mieli w dupie saksofon czy coś w tym stylu.

Chyba poinformuje wladze klubu o tym meczu i rozegramy rewanż :)
Chociaż teraz w 4 lidze jest  Lechia II Gdańsk to można tych dać na rew bedzie bardziej fer :)

Sie rospisałem...Tak szczeże jak to sie wszystko działo to ja jeszcze srałem w pieluchy :D to wszystko wiem z historii klubu którą lubie czytać :P

PS:Sprawdziłem lige 4 i znalazlem że w rundzie jesiennej Powiśle 1-1 Lechia II a rewanz u nas  10 maja( se przyjde luknąć meczyk)

Nie dobiegając od tematu
lalalalalalalalal da

:D:D teraz jak by mój zespół grał  z waszą Lechią co gra w 2 lidze to cos czuje że byłoby z ponad 10:0 :D

lalalal

nio pamiętam stare czasy :P
jak Lechia i Arka przyjeżdżały do Braniewa :D
po to tylko żeby dostać w dupę od tamtejszej Zatoki

Braniewo to prawie Rosja xD mam tam rodzine xDDDDDD u nas grał Radosław Bartoszewicz własnie z 3-4 lata temu potem przeszedł do arki grał w pierwszej lidze mial 18 lat :D a jak grał w naszym zespole to pamiętam mecz kiedy potrafił przejsc prawie całe boisko wszystkich przedryblowac i strzelic gola obecnie jest chyba w Polonii Warszawa :D w football managerze 2007 ma nawet skill "gre z pierwszej piłki na 19" tak samo jak C Ronaldo xDDD czy Messi :D

sdartfasfygsjrhfardhfiaksjhfjiuhasdndifehr9 348y5r873 tG4973T84TY87%#*$y(*#$y#*yedheuirheiuyriW87#y$38IY48#$y83TY#*&4D

no ja pamiętam jak kiedyś Lechia do Torunia przyjechała, aby z TKP (czyli Elaną) grać to niezła rozruba była najpierw na stadionie a potem na mieście :]

bla bla bla

B

l

a

Jak spam to spam :)

bla bla bla

no cóż...nie poradze na to że pewne odłamy ludzi(neandertali) którzy podają się za kibiców jeżdżą po to żeby kręcić borute tak świadczą o klubach.W rzeczywistości jest jak są na meczach normalni kibice to jest super(ostatnio były mecze Lechia-Arka u nas i u nich i nie było żadnej boruty :) )

Jak mowa o dobrych piłkażach to Kiedyś grał u nas Zdzisław Puszkaż(otarł się kiedyś o kadrę)Nie było meczu kidy by nie strzelił bramy.Mój tata mi opowiadał jak były baraże o I lige z Ruchem Chorzów i jak Zdzisiu P. strzelił wspaniałego gola w Chorzwie a u nas ich bramkaż wrzucił sobie piłke do bramki bo mu z ręki zeszła :D :D
Jeszcze w zeszłym sezonie grał u nas Sławomir Wojciechowski który kiedyś Grał w Bayernie Monachium i w reprezentacji Polski ale już był taki cienki że poszedł do 6 ligi niemieckiej i teraz tam wkurza kibiców :P

widze że dużo ludzi słyszało o wybrykach naszych "kibiców"

Lalalalalalalalalalalallalalalalaaaaalaalaalallalal

bolalolablu

g

nie lubię matmy :D

nie lubię syndromu Tinky Winky

żeganam :D

ty spamerze jak możesz!

lalalalala :D

:P

Sloniu jest dostępny

co do waszych kibiców z lechii to wpadli kiedys do Dzierzgonia na mecz powiśla z kwidzyniem i ostra napierdalanka była tych z kwidzynia pamiętam że na początku na stadionie a potem na miescie strach było wyjsc bo wzięli by Cie za kwidzyniaka o zonk :D

czyli co lechiści nawalali kwidzynian czy powiślan??

nawalili kwidzynianom :D

to niezła siara :D

eee kit z tym


lalalalalalalalalalalalalala

o le

to niechciane elektroniczne wiadomości niezgodne z omawianym tematem. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

Istotą spamu jest rozsyłanie dużej liczby informacji komercyjnych o jednakowej treści do nieznanych sobie osób. Nie ma znaczenia, jaka jest treść tych wiadomości. Aby określić wiadomość mianem spamu, musi ona spełnić trzy następujące warunki jednocześnie:

   1. Treść wiadomości jest niezależna od tożsamości odbiorcy.
   2. Odbiorca nie wyraził uprzedniej, zamierzonej zgody na otrzymanie tej wiadomości.
   3. Treść wiadomości daje podstawę do przypuszczeń, iż nadawca wskutek jej wysłania może odnieść zyski nieproporcjonalne w stosunku do korzyści odbiorcy.

Masowe e-maile dzielą się na dwie kategorie:

    * Unsolicited Commercial Email (UCE) – niezamawiana oferta handlowa, spam komercyjny o charakterze reklamowym, zakazany przez prawo polskie i dyrektywę UE.
    * Unsolicited Bulk Email (UBE) - niezamawiana poczta masowa, maile o charakterze często niekomercyjnym, takie jak apele organizacji społecznych i charytatywnych czy partii politycznych, prośby o pomoc czy masowe rozsyłanie ostrzeżeń, np. o wirusach komputerowych.

Próby wprowadzenia zakazu w dyrektywie UE rozsyłania e-maili o charakterze społeczno-politycznym zostały w 2002 r. odrzucone przez Parlament Europejski wobec protestów europejskich partii politycznych i organizacji społecznych.

Etymologia słowa spam [edytuj]

SPAM to nazwa bardzo popularnej konserwowej mielonki wieprzowej produkowanej nieprzerwanie od lat 30. XX wieku przez amerykańską firmę Hormel. Wcześniej mielonka tej firmy nazywała się po prostu Hormel Spiced Ham, jednak ta nazwa została zmieniona, by zwiększyć atrakcyjność produktu (nowa nazwa być może wywodzi się od słów Shoulder Pork and Ham, które opisują zawartość konserwy). Zgodnie z oczekiwaniami, powołana do życia marka odniosła znaczący sukces, a produkt stał się między innymi kluczowym elementem racji żywieniowych wojsk USA w czasie II wojny światowej, co zapewne przyczyniło się do dalszego wzrostu jego znaczenia kulturowego.

Nie jest do końca jasne, w jakich okolicznościach termin ten został po raz pierwszy zastosowany w odniesieniu do wiadomości elektronicznych. Możliwe jest jednak, że wiązało się to przede wszystkim ze znanym skeczem Monty Pythona. W skeczu tym klient, gdy pyta o menu restauracji, dowiaduje się, że w każdym daniu znajduje się trochę mielonki. Gdy klient chce zamówić coś bez mielonki, okazuje się jednak, że nie jest to proste - specjalna grupa w strojach wikingów zaczyna śpiewać „SPAM, SPAM, lovely SPAM, wonderful SPAM”, zagłuszając normalną rozmowę.

Jak w przypadku wielu podobnych terminów, po fakcie tworzono fikcyjne rozwinięcia tego hasła (np. stupid person advertisement, stupid pointless annoying messages), ale nic nie wskazuje na to, by którykolwiek z nich miał cokolwiek wspólnego z rzeczywistością.

Firma Hormel, w obawie przed utratą praw do znaku towarowego, wytoczyła proces firmie SpamArrest oraz innym podmiotom gospodarczym[1], domagając się zaniechania komercyjnego wykorzystania nazwy produktu. Sprawy te jednak przegrała.

[edytuj]

Spam, jako zjawisko, istniał praktycznie od początku istnienia sieci komputerowych.

Pierwszy odnotowany w historii sieci spam został wysłany przez Einara Stefferuda 1 maja 1978 roku. Wysłał on, korzystając z dostępu do kompletnego zbioru adresów mailowych w sieci ARPANET, ok. 1000 maili z zaproszeniem na swoje urodziny, co uruchomiło serię złośliwych i zabawnych odpowiedzi, które zablokowały twarde dyski na serwerze pierwszego spamera. Pierwszy reklamowy spam napisał 1 maja 1978 r. Gary Thuerk, a wysłał go 3 maja. Była to reklama producenta mini-komputerów, firmy Digital Equipment Corp., która zapraszała wszystkich użytkowników Arpanetu z Zachodniego Wybrzeża USA na „dzień otwarty” – prezentację najnowszych produktów firmy.

Pierwszy odnotowany spam w Usenecie miał miejsce w 1988 roku, kiedy to Rob Noha wysyłał systematycznie post z tytułem „HELP ME!” do wszystkich możliwych grup. W poście tym prosił o pomoc finansową dla swojego kolegi, któremu zabrakło funduszy na kontynuowanie studiów.

Słowa „spam” w Internecie zaczęli prawdopodobnie używać jako pierwsi w latach 80. gracze tekstowych MUD-ów działających w sieci BBS-ów, piętnując w ten sposób tych graczy, którzy - zamiast uczestniczyć w grze - wysyłali do innych bezsensowne komunikaty, wyłącznie w celu blokowania serwerów.

Następnie termin ten przeszedł do Usenetu, gdzie spamem zaczęto nazywać sposób zwalczania nielubianych dyskutantów poprzez zarzucanie ich setkami maili o bezsensownej treści.

Pierwszą osobą z Usenetu, w stosunku do której użyto określenia spamer, był Richard Depew. W 1993 roku próbował on napisać skrypt, który automatycznie usuwał z grup newsowych posty niezgodne z netykietą danej grupy. Skrypt wymknął mu się spod kontroli i zamiast kasować, wysłał ciąg 200 postów na grupę news.admin.policy. Wiele z osób czytających tę grupę było też zapalonymi graczami w MUD-y i zastosowali oni znane z mudów pojęcie spamer do Richarda.

Pierwszy gigantyczny spam, który zablokował serwery Usenetu, miał miejsce 18 stycznia 1994 roku. Został on rozesłany w liczbie kilkunastu tysięcy do wszystkich grup newsowych, a także na setki tysięcy prywatnych adresów mailowych. Miał on tytuł: „Global Alert for All: Jesus is Coming Soon” i został wysłany przez chorego psychicznie studenta z uniwersytetu stanowego Ohio.

W tym samym roku miał miejsce pierwszy gigantyczny spam o charakterze komercyjnym. Firma adwokacka, prowadzona przez Lawrence'a Cantera oraz Marthę Siegel z Phoenix w stanie Arizona, rozesłała do wielu grup Usenetu swoją ofertę usług w zakresie wypełniania formularzy amerykańskiej loterii wizowej. Reakcja internautów była jednoznacznie negatywna. Skrzynki prawników zostały zasypane listami od tysięcy adresatów ich reklamy, którzy w ten agresywny sposób wyrażali swoje niezadowolenie z tego typu praktyk. W efekcie dostawca usług internetowych firmy prawniczej zablokował jej dostęp do kont pocztowych.

Od czasu afery Cantera i Siegel, która była opisywana szeroko w mass mediach, słowo spam stało się znane ogółowi opinii publicznej w USA.

Pochodzenie spamu [edytuj]

Największa liczba wiadomości spamowych pochodzi ze Stanów Zjednoczonych. W 2006 roku było to 23,2 procent wszystkich wiadomości (w 2005 57%). Kolejnymi krajami skąd nachodzi spam są: Chiny (20%), Korea Południowa (7,5%), Francja (5,2%) i Hiszpania (4,8%).

Metody działania spamerów [edytuj]

Obecnie istnieje cały przemysł wysyłania ludziom reklam wbrew ich woli. Najczęstszą metodą używaną przez spamerów jest skanowanie sieci w poszukiwaniu adresów email i wysyłaniu danej wiadomości na wszystkie znalezione adresy. Ze względu na ogólne potępienie tych metod, poważne firmy praktycznie nie korzystają z usług spamerów. Najczęstszymi produktami reklamowanymi poprzez spam są środki farmaceutyczne. Według statystyk[potrzebne źródło] na dwa maile jeden jest spamem.

Spamerzy używają teraz zazwyczaj serwerów „open relay”, czyli takich, które przenoszą e-maile z każdego serwera na każdy. „Open relay” to zazwyczaj wynik złej konfiguracji serwera, co niesie konsekwencje dla ich administratorów. Inną techniką, używaną przez spamerów, jest łamanie zabezpieczeń serwerów i wysyłanie za ich pośrednictwem tyle spamu, ile jest to możliwe, zanim administrator się zorientuje. Można również przejąć serwer za pośrednictwem innych usług (np. HTTP czy FTP) i używać go do wysyłania spamu. Obecnie pod kontrolą spamerów pracuje też wiele komputerów zwykłych użytkowników, tworząc sieć zwaną botnetem.

Większość współczesnych spamerów, zwłaszcza komercyjnych, wyspecjalizowało się w oszukiwaniu potencjalnych ofiar. Jednym z najczęstszych chwytów jest prośba spamera o odesłanie maila lub podanie adresu na odpowiedniej stronie, jeśli ofiara nie życzy sobie otrzymywać od niego więcej wiadomości. Zwykle spamerowi wcale nie chodzi o wykreślenie danej ofiary ze swojej listy, a wręcz przeciwnie – weryfikuje on w ten sposób poprawność adresu ofiary, bowiem adresy potencjalnych ofiar są często generowane np. od imion czy też popularnych nicków, pozyskiwane ze stron WWW lub wymieniane pomiędzy spamerami.

Najbrudniejszym chwytem spamerów jest przysłanie maila z wirusem typu koń trojański. Wirus ten instaluje się na komputerze użytkownika i następnie automatycznie przesyła do spamera wiele cennych informacji, np. zawartość książki adresowej. Obecnie też coraz więcej jest koni trojańskich, które rozsyłają spam, instalując na komputerze prosty serwer SMTP (duże „zbiory” takich komputerów określane są mianem botnetu). Szacuje się[potrzebne źródło], że spam rozsyłany w ten sposób to obecnie od 70 do 85, a okresowo nawet 94% niechcianej korespondencji, a liczba ta wciąż rośnie.

Innym trikiem jest wysyłanie maili ze skryptami w języku JavaScript i kodem HTML. W przypadku wielu programów pocztowych, w trakcie odczytywania takiego maila, następuje automatyczne połączenie z serwerem WWW spamera, w celu ściągnięcia z niego np. obrazka. Następnie spamer może przejrzeć logi serwera i uzyskać wiele cennych informacji, między innymi również potwierdzenie odczytania e-maila.

Najnowszym pomysłem jest wysyłanie treści reklamowych pod przykrywką mapy bitowej, czyli obrazka, na którym są treści reklamowe. Nie jest to metoda łatwa dla spamerów, gdyż wyklucza możliwość wstawienia odnośników, jednak jest dobrym antyzabezpieczeniem filtrów antyspamowych. Odkąd filtry zaczęły uczyć się rozpoznawania tekstu, spamerzy zaczęli wysyłać treści reklamowe w postaci dokumentów PDF[2].

Oprócz reklamowania różnych usług i produktów, tego rodzaju przesyłki mogą wiązać się z oszustwami i próbami wyłudzeń:

    * Spam na bankowca (phishing) – spamer podszywa się pod bank i prosi o podanie hasła. Ten sposób może też służyć do przejęcia naszego konta w aukcjach internetowych itp.
    * Spam na urząd bezpieczeństwa – żartowniś podszywa się pod urząd bezpieczeństwa.
    * Spam na spadek – inaczej spam afrykański lub nigeryjski szwindel. Odbiorca dostaje wiadomość, że otrzymał spadek, ale musi opłacić koszty notarialne i operacyjne.
    * Spam na wygraną – wygrałeś milion dolarów. Następnie po wejściu na stronę instaluje się dialer lub trojan wyszukujący informacji o koncie bankowym.

Szkodliwość spamu [edytuj]

Spam jest szkodliwy z kilku przyczyn.

    * Powoduje zatykanie się łącz i blokuje miejsce na twardych dyskach.
    * Przetworzenie spamu zabiera czas serwerom, spowalniając ich działanie.
    * Powoduje również stratę czasu poszczególnych użytkowników Internetu, bo muszą oni czytać i kasować niepotrzebne wiadomości. Utrudnia czytanie „normalnej” poczty i stwarza ryzyko jej utraty (z powodu blokad antyspamowych albo przepełnienia skrzynki) lub niezauważenia (z powodu „przysypania” przychodzącym spamem). Zwiększa w ten sposób koszty pracy osób zawodowo korzystających z poczty elektronicznej.
    * Naraża operatorów internetowych i użytkowników na dodatkowe koszty ponoszone na przeciwdziałanie pladze. Spam jest również metodą przerzucenia kosztów promocji na operatorów internetowych i odbiorców korespondencji, a zatem jest formą wyłudzenia.
    * Narusza prywatność i bezpieczeństwo odbiorców, ponieważ często zawiera treści, których nie życzyliby sobie oglądać, np. obraźliwe, pornograficzne, nieodpowiednie dla dzieci.
    * Spam wiąże się często z różnego rodzaju wirusami i innymi złośliwymi programami.
    * Powoduje utratę zaufania do komunikacji elektronicznej jako takiej.
    * Ze względu na zagrożenie spamem, poczta elektroniczna została pozbawiona niektórych przydatnych funkcji, np. potwierdzeń dostarczenia i przeczytania wiadomości

Obrona przed spamem [edytuj]

Powstało wiele sposobów obrony przed spamem. Pierwszą jest nieprzyjmowanie wiadomości od serwerów znanych spamerów i zgłaszanie administratorom, jeśli jeden z ich użytkowników jest spamerem.

Jednym z najważniejszych działań przeciwdziałających temu zjawisku jest też odpowiednie zabezpieczenie każdego komputera podłączonego do sieci – zarówno serwerów, jak i komputerów domowych czy biurowych.

Administratorzy serwerów pocztowych powinni zadbać o to, żeby były one skonfigurowane tak, aby wymagały autoryzacji (SMTP AUTH). Powinni również zainstalować i poprawnie skonfigurować na nich filtry antyspamowe, np. SpamAssassin. Bardzo skuteczną metodą obrony przed spamem jest greylisting.

Osoby zajmujące się tworzeniem i utrzymaniem stron WWW mogą włączyć się w walkę ze spamem, tworząc generatory fałszywych stron, zawierających generowane dynamicznie adresy e-mail w domenach nieistniejących lub należących do spamerów. Strony takie:

    * dają zajęcie programom poszukującym adresów na stronach, zwiększają koszty ich działania, zmniejszają efektywność;
    * zmniejszają wartość baz adresów;
    * dzięki zastosowaniu domen znanych spamerów w adresach, mogą oni lepiej na własnej skórze odczuć problem spamu;
    * dodatkowo stosuje się adresy-pułapki, które przeznaczone są specjalnie do gromadzenia spamu, służącego potem np. do uczenia filtrów antyspamowych.

Oprócz rozwiązań technicznych, można też stosować rozwiązania prawne, oskarżając spamerów o straty materialne spowodowane ich działalnością. Główną przeszkodą jest to, że straty poniesione przez pojedynczego użytkownika są relatywnie niewielkie. Istnieją też na świecie specjalne prawa przeciwko spamowi, np. w Ohio odbiorcy indywidualni mogą dochodzić po 100 dolarów + koszty sądowe za każdy niechciany e-mail do granicy 50 000 dolarów dla użytkownika i 500 000 dolarów dla ISP.

Jak samemu bronić się przed spamem [edytuj]

Po pierwsze, nie należy nigdy odpowiadać spamem na spam. Spam generowany w odpowiedzi na spam jest nazywany flames i tak samo jak spam pierwotny, blokuje łącza, miejsce na twardych dyskach i czas procesora. Często też adres podany jako adres nadawcy nie jest prawdziwym adresem spamera, ale adresem innej jego ofiary.

Bardzo ważne jest, aby nigdy nie reagować pozytywnie na spam, np. nie odwiedzać zawartych w nim adresów, nie podawać swoich danych, itp. W przypadku pojedynczego spamu z jednego miejsca najlepiej jest go po prostu zignorować. W przypadku, gdy spam jest systematycznie wysyłany z jednego adresu, lepiej nie mścić się, wysyłając flames, lecz zawiadomić administratora i założyć filtr na ten adres.

Istnieją również filtry antyspamowe, działające po stronie klienta, również takie, które „uczą się” wyszukiwać pewne słowa charakterystyczne dla takich przesyłek.

Żadne z rozwiązań filtrujących nie jest doskonałe i te, które filtrują dużą część spamu, mogą też niezamierzenie odfiltrować list wysłany w dobrej wierze.

Należy zwrócić uwagę na wyłączenie w programie pocztowym automatycznej obsługi JavaScriptu oraz HTML oraz wyłączenie automatycznego otwierania programów załączonych do maili. Warto też uaktualnić swój program pocztowy, instalując uaktualnienia. W menadżerach poczty firmy Microsoft należy również wyłączyć opcję autopodglądu.

Dobrym pomysłem jest używanie niestandardowych programów do obsługi poczty, ponieważ nawet jeśli oferują one podobny poziom bezpieczeństwa, to konie trojańskie tworzone są z myślą o „współpracy” z programami najczęściej używanymi. Dobrze jest również zainstalować program antywirusowy oraz zwalczający tzw. spyware.

Należy też unikać podawania adresu e-mail tam, gdzie nie jest to konieczne. Podając adres innemu użytkownikowi w miejscu ogólnodostępnym, jak np. grupy dyskusyjne, strony WWW, fora dyskusyjne, itp., nie podajemy go w dokładnym brzmieniu, ale lekko „udziwniamy”, np. zastępując znak @ innym znakiem lub ciągiem znaków (np. *, (at, na), #) czy też wstawiając w miejsce kropki słowo „(kropka)” (np. „adres@domena(kropka)pl”) lub wstawiając do adresu dodatkowy kawałek tekstu, np. _wytnij_to_ lub _NIE_SPAMEROM_. „Wstawki antyspamowe” najlepiej jest umieszczać w takim miejscu adresu, aby „zafałszować” nazwę domeny, w której posiadamy skrzynkę pocztową – list wysłany na adres konto@_wytnijto_.domena.pl czy konto_wytnijto_@domena.pl i tak trafi do naszego dostawcy, niepotrzebnie obciążając łącze i procesor serwera. Dlatego lepiej jest stosować adresy w formie np. „konto@domena.pl_wytnij_to”. W ten sposób utrudniamy działanie automatom pozyskującym adresy zwanym harvester, które przeszukują pliki w poszukiwaniu „małpek”. Im więcej będzie różnorodnych technik tego typu, tym trudniejsze będzie kolekcjonowanie adresów. Jeśli konieczne jest podanie adresu wprost, to przeznaczmy na to dodatkowe konto lub alias pocztowy.

Czy pisanie o SPAMIE jest spamem??

To jest tak oczywiste jak to że krowa ma 3 żołądki :)

No

to

ba

jak spam to spam

i Szafa Gra ;)

O raju jaka siara!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! :spam: :stupid:

AsoacjaTYspacjaSIEspacjaCZEGOspacjaSPODZIEWALESspacjaPRZECIESZspacjaTAKIspacjaTEMAT:)

qwert

aha

nom

a po co

chociaz...

snieg jest bialy

lalalalalalalalalalala

czasami żółty

lalalala

olłł

Lubie placki

rewq

sranie w banie

"Lubisz miziac sie po policzku bulka od chessburgea z mcdonalda"

Cytat by Samuel

mój cytat.

twoj cytat...
 
przeceisz ejst podpisany!!

xD

Spam RZL :D

leeell

qeweeqqqrthdjdsfdfgd

bla bla bla

Nie musicie tego czytać to jest SPAM :)

:P

a ten wyzej to zarabisty spam robi :P

sie bawi sie robi no nie ?

nom :D :P

no jak nie xD

ale wam wali jak w ruskiej centrali

Oojjj czepiasz się :P

to slabo nam wali medium xdDD

la la la

wlasnie slucham ta piosenke    
Ramaya
i tam spiewaja tak:

LLLLLLLLLLLLLLAAAAAAAAAAAAAAAAA
LLLLLLAAAAAAAAAAAAAAA
JJJJJJJJAAAAAAAAAAAAAA
BBBBBBBBBBBBAAAAAAAAAAAAAAA
JJJJJJJJJAAAAAAAAAAAA
IIIIIIIIINNNNNNNNNNN
KKKKKKKKKUUUUUUUUU
RRRRRRRRRR
DDDDDDDDAAAAAAAA
BBBBBBBBBAAAAAAAAA
JJJJJJJJJAAAAAAAAAAAAAAAA


hahahaha

.

|

xD

.

sdf Sdfhjasgfdaytd aystdhm ajkgsd hagyjstdntasdfanthjsdfasdhbawkgdyh ajkskd ylabksdfnbaysd

Wiecie jak widze ST chosena to mnie czasem ciary przechodza...
Dobrze ze jest tak zapan brat z Xiao ;]

Dementi
dzisiaj 16:35
W związku z rozpętaną dzisiaj burzą medialną nt przejęcia Naszej Klasy przez Polsat donosimy, że kierunek transakcji był odwrotny. NK kupiła Polsat i zamierza uczynić go kanałem transmitującym tylko Wasze spotkania po latach.

....................................

Co myślicie oo mojej nowej sygnaturze>??

bardzo brzydka... :)

Dzięki ;]

asd asd as

this is spartaa

chyba Polska xD

nie czytajcie tego co tu napisałem to tylko SPAM nie przedstawia żadnej wartości intelektualnej...

ale jestem szczesliwy :D

artysta
   
Blondie
utwór
   
The Tide is High

Ten tekst jest SPAMem absolutnie bez wartosci intelektualniej  oraz estetyczniej i jest tu zupelnie nieporzebny niepotrzebny :P

oooo jaa cieee....

tra la la

Szybka odpowiedź
Napisz nowego posta

    * BBCode: włączone
    * tag [img]: włączone
    * Emoty: włączone

Powrót

450450

505452

poiuyt

Szybka odpowiedź

oshtodiugsdg

Michał Wojciechowski
CHRZEŚCIJAŃSTWO
Na podstawie hasła z NOWEJ ENCYKLOPEDII POWSZECHNEJ PWN (t. 1, Warszawa 1995)


CHRZEŚCIJAŃSTWO, religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa.

Historia. Chrześcijaństwo powstało w l w. n. e. w łonie ówczesnego judaizmu, jako wynik działalności Jezusa, jego nauczania, czynów, śmierci oraz zmartwychwstania, które od początku stanowiło gł. tezę wiary chrzęść. i motyw działania pierwszych chrześcijan. Pierwsza wspólnota chrześcijańska powstała w Jerozolimie po Zesłaniu Ducha Świętego (prawdopodobnie 30 r. n. e. ), była skupiona wokół 12 apostołów z Piotrem na czele i praktykowała chrzest, Eucharystię i życie wspólnotowe; misjonarze chrześcijańscy zwracali się do Żydów w kraju Izraela i w diasporze, ale również do pogan, wśród których osiągnęli większe sukcesy (zwłaszcza św. Paweł); po wojnie żydowskiej (66-70 r.) nastąpiło zupełne zerwanie między judaizmem a chrześcijaństwem. Nazwa chrześcijanie (od Chrystusa) powstała w Antiochii Syryjskiej w połowie l w. Chrześcijanie tworzyli wspólnoty lokalne, a zarazem mieli świadomość przynależności do jednej religijnej wspólnoty wiary i życia w Chrystusie (Kościół). Tradycja o Jezusie oraz wiara i życie pierwotnego chrześcijaństwa znalazły wyraz w spisanych w 2 połowie l w. księgach Nowego Testamentu, które wszedłszy do kanonu Biblii stanowiły odtąd podstawę chrześcijaństwa.

Po śmierci apostołów ukształtowała się zasada jednoosobowego przełożeństwa w gminach chrześcijańskich, na przeł. l/ll w. zaś istniała już 3-stopniowa hierarchia (biskup, prezbiterzy, diakoni). Wyróżnione miejsce zajmowali biskupi Rzymu, następcy św. Piotra, który tam poniósł śmierć. Do pocz. IV w. w niektórych prowincjach rzymskich chrześcijaństwo przyjęła prawie połowa mieszkańców, osiągnęło też ono znaczne wpływy w krajach na wschód od imperium. Stało się tak mimo wielokrotnych krwawych prześladowań chrześcijan ze strony ludności pogańskiej i władz państw, (m. in., za panowania cesarzy: Nerona, Domicjana, Trajana, Marka Aureliusza, Decjusza i Dioklecjana); męczeństwo stawało się świadectwem wierności Chrystusowi, które przyciągało do nowej religii. Na fundamencie Biblii formowała się w II-III w. teologia i filozofia chrześcijaństwa. (Ojcowie Apostolscy, apologeci, Justyn, Ireneusz z Lyonu, Klemens Aleksandryjski, Orygenes, Tertulian, Cyprian i in.) korzystające z języka i dorobku kultury gr. -rzym., a zarazem polemizujące z politeizmem, gnostycyzmem oraz ruchami heretyckimi (doketyzm, marcjonici i in.). Duchowość i asceza wyraziły się m. in. w powstaniu życia zakonnego (Egipt — Antoni Wielki, Pachomiusz).

Ustanowienie tolerancji religijnej przez cesarza Konstantyna Wielkiego (tzw. edykt mediolański) spowodowało, że chrześcijaństwo osiągnęło przewagę w krajach imperium rzymskiego i 380 stało się jego religią państwową (Teodozjusz l Wielki). Wolność religijna umożliwiła zorganizowanie się chrześcijaństwa w skali całego imperium (patriarchaty, metropolie) oraz gromadzenie się biskupów na synodach i soborach. Sobory potwierdziły chrześcijańską wiarę w Trójcę Świętą, a w szczególności boskość Syna Bożego (sobór nicejski 325) i Ducha Świętego (Sobór Konstantynopolitański l 381) oraz wiarę w 2 natury w Chrystusie, boską i ludzką (sobór chalcedoński 451), jak też godność Marii jako Matki Bożej (sobór efeski 431). Bodźcem dla oficjalnego ogłaszania dogmatów były spory doktrynalne, szczególnie wokół problemu boskości Chrystusa (subordynacjonizm, arianizm, nestorianizm, monofizytyzm i in.). W cesarstwie rzymskim arianie uzyskali okresową przewagę polityczną, natomiast nestorianizm i monofizytyzm w połączeniu z poczuciem odrębności narodowej, doprowadziły do odseparowania się Kościołów w Azji i Afryce (Armenia, Mezopotamia, Syria, Egipt, Etiopia). Umieszczenie stolicy cesarstwa w Konstantynopolu przyczyniło się do wzrostu znaczenia biskupów, a potem patriarchów tego miasta. W IV-V w. nastąpił też bujny rozwój kultury chrześcijańskiej: teologii, wiedzy biblijnej oraz filozofii (ojcowie Kościoła, zwł. Atanazy Wielki, Bazyli Wielki, Grzegorz z Nazjanzu, Grzegorz z Nyssy, Jan Chryzostom, Cyryl Aleksandryjski, pseudo-Dionizy, Ambroży, Hieronim ze Strydonu, Augustyn), życia duchowego, życia monastycznego (Bazyli Wielki, Augustyn, w VI w. - Benedykt), studiów historycznych (Euzebiusz z Cezarei), liturgii, kaznodziejstwa, poezji religijnej, budownictwa sakralnego, sztuki.

W wyniku wędrówek ludów chrześcijanie na Zachodzie znaleźli się pod władzą Germanów, arian lub pogan, którzy stopniowo przyjmowali kulturę łacińską i chrześcijańską ortodoksję (chrzest Chlodwiga ok. 500, chrystianizacja Niemiec VIII w.). We wczesnym średniowieczu kultura chrześcijańska rozwijała się w Irlandii, Hiszpanii pod panowaniem Wizygotów, oraz w okresie renesansu karolińskiego. Do nielicznych wybitnych myślicieli tego okresu należeli m. in. Beda Czcigodny, Alkuin, J. Szkot Eriugena. Wiedzę religijną i kulturę kultywowały głównie zakony (benedyktyni), które też prowadziły żywą działalność misyjną (zwł. mnisi iroszkoccy). Chrześcijaństwo łacińskie rozprzestrzeniało się na coraz to nowe obszary w IX-XI w.: Czechy, Polskę i Skandynawię, a w XIII-XV na Litwę, ostatni europejski kraj pogański. Wzrósł autorytet papieży, wśród których były bardzo wybitne osobistości (Leon l, Grzegorz I), ale w IX-X w papiestwo, zdominowane przez walki polityczne w Rzymie i istniejącym od 754 Państwie Kościelnym, przeżyło upadek.

W VII-IX w. chrześcijaństwo greckie w cesarstwie bizant. doznawało wstrząsów pod wpływem monoteletyzmu (VII w. ) i obrazoburstwa (ikonoklazm), ale dotychczasowy poziom kultury chrześcijańskiej, w tym teologii (Maksym Wyznawca), nie uległ obniżeniu Zorganizowane w patriarchacie Konstantynopola było uzależnione od cesarzy (cezaropapizm). W IX w. Bizancjum rozpoczęło skuteczną chrystianizację Słowian (Cyryl i Metody; chrzest Rusi w X w.). Zatargi z oddalonym politycznie, językowo i kulturalnie Rzymem, nominalnie uznawanym za pierwszą stolicę chrześcijaństwa, doprowadziły do stopniowego zerwania łączności między chrześcijaństwem zachodnim i wschodnim, głównie na tle politycznym (schizma Focjusza, wzajemne ekskomuniki: legata papieskiego i patriarchy 1054, IV krucjata 1204); eksponowane przy okazji różnice teologiczne (Filioque) i liturgiczne miały faktycznie mniejsze znaczenie. Odtąd historia Kościołów — katolickiego na Zachodzie i prawosławnego na Wschodzie — przebiegała w dużym stopniu odrębnie.

Ekspansja muzułmanów arabskich od VII w objęła większość krajów monofizyckich i nestoriańskich, część chrześcijan gr. (melchici) i łac. (Afryka Północna, a potem Hiszpania). W ciągu następnych wieków dyskryminowani chrześcijanie stopniowo zaczęli się tam stawać mniejszością Natomiast zdołali odzyskać Hiszpanię (rekonkwista) oraz przejściowo Palestynę i część Syrii (krucjaty). Muzułmańscy Turcy zniszczyli cesarstwo bizantyjskie (zdobycie Konstantynopola 1453), a do początku XX w. wyparli chrześcijan (greckich i ormiańskich) z Azji Mniejszej; ich rządy nad Bałkanami XV-XIX w. spowodowały lokalnie islamizację.

Od XI w. w chrześcijaństwie zachodnim zaczęto przeprowadzać reformy (kluniacka; Grzegorz VII), a równocześnie nastąpił wzrost jego roli politycznej (krucjaty, Innocenty III). Ścisły alians Kościoła ze strukturą władzy feudalnej wywołał reakcję w postaci zabarwionych społecznie herezji średniowiecznych, zwalczanych przez inkwizycję, oraz zakonów żebrzących (franciszkanie, dominikanie); życie umysłowe w tym okresie reprezentowali m. in.: Sylwester II, Anzelm z Canterbury, P. Abelard, Albert Wielki, Tomasz z Akwinu, Bonawentura, J. Duns Szkot, W. Ockham, J. Eckhart, Tomasz a Kempis; również wtedy powstały pierwsze uniwersytety; rozkwitła architektura i sztuka romańska i gotycka oraz muzyka gregoriańska. Papiestwo zostało jednak osłabione przez schizmę zachodnią (awiniońską); próby unii z Bizancjum okazały się nietrwałe (Lyon 1274, Florencja 1439); powstały ruchy kontestacji doktrynalno-politycznej (koncyliaryzm, husytyzm); renesans przyczynił się do zeświecczenia papiestwa.

W XVI w. Europę pn. ogarnęła reformacja (M. Luter, J. Kalwin); powstanie protestantyzmu stało się zarzewiem wzajemnych prześladowań i wojen religijno-politycznych, doprowadzając do trwałego podziału na kraje katolickie i protestanckie (Anglia, Skandynawia, północne Niemcy). Jednoczesna reforma wewnątrz katolicyzmu (sobór trydencki, jezuici, kontrreformacja) akcentowała tradycję łacińską i władzę papieży (później Sobór Watykański I), natomiast w sztuce wyraziła się najpełniej w baroku. Udana unia z prawosławnymi w państwie polsko-litewskim (Brześć 1596, unici) pogorszyła jednak stosunki między katolikami i prawosławnymi. W ramach protestantyzmu wyłoniły się w XVIII-XX w. liczne nowe wyznania.

Odkrycia geograficzne i zakładanie kolonii pozwoliły na ekspansję chrześcijaństwa poza Europę; katolicyzm zdominował posiadłości hiszpańskie i portugalskie, dotarł do Indii (Franciszek Ksawery), Chin (M. Ricci) i Japonii, osadnicy europejscy, głównie protestanccy, zajęli Amerykę Północną; od XIX w. katolicy i protestanci prowadzą misje prawie na całym świecie.

Laicyzacja i sekularyzacja kultury europejskiej, trwająca od renesansu przez oświecenie i rewolucję francuską aż po czasy współczesne, która przejawiła się m. in. w świeckości państw w XIX-XX w., ruchach deistycznych (wolnomularstwo), ateistycznych (zwłaszcza marksizm) i nacjonalistycznych (nazizm), a współcześnie w religijności synkretystycznej oraz materializmie praktycznym — osłabiła w krajach bogatszych wpływ chrześcijaństwa na życie publiczne i prywatne; niejednokrotnie prowadziła ona również do kryzysów wewnątrz samego chrześcijaństwa (tendencje modernistyczne w doktrynie i liberalne w etyce); w pewnych przypadkach chrześcijaństwo było nawet religią prześladowaną (np. kraje komunistyczne). Mimo tych obiektywnych przeszkód chrześcijaństwo przejawiło żywotność w sferze doktryny, co uwidoczniło się w asymilacji metod historycznych w teologii, w podjęciu wyzwania współczesności przez Sobór Watykański II, ekumenizmie i dialogu międzyreligijnym, a także w życiu duchowym (różne formy powrotu do źródeł i ruchy religijne), oraz społecznym (chrzęść, stowarzyszenia i partie polityczne). Liczbę wyznawców chrześcijaństwa szacuje się na blisko 1, 8 mld, czyli ponad 30% ludności świata (katolicy ok. 970 mln, prawosławni 150 mln, starożytne Kościoły wsch. 30 mln, anglikanie 60 mln, protestanci 300-450 mln, sekty na pograniczu chrześcijaństwa ok. 150 mln). Chrześcijaństwo jest największą z religii monoteistycznych; chrześcijanie przeważają w Europie, Ameryce i Australii, w Afryce stanowią ok. 1/3 ludności, w Azji — niewielką mniejszość.

Doktryna i znaczenie. Chrześcijaństwo odwołuje się do Objawienia otrzymanego od Boga, którego pełnią jest osoba i nauczanie Jezusa; przekazuje je tradycja chrześcijańska, zwłaszcza zawarta w Biblii, która jest podstawą wiary i teologii; chrześcijaństwo uznaje też możliwość odkrycia Boga i zasad moralnych drogą rozumową, z istnienia i natury świata. Główne punkty doktryny, uznawane przez większość wyznań chrześcijańskich, są zawarte w wyznaniach wiary, zwłaszcza Credo nicejsko-konstantynopolitańskim (mszalnym) z 381 i w przyjmowanym przez chrześcijaństwo zachodnie Składzie apostolskim. Na treść chrześcijaństwa składają się prawdy wiary i zasady moralne, społeczność Kościoła z liturgią i sakramentami oraz indywidualne życie duchowe; składniki te są traktowane łącznie, z podkreśleniem uczestnictwa osobowego i konieczności stosowania doktryny w praktyce.

Chrześcijaństwo głosi wiarę w jednego Boga w 3 Osobach (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), czyli Trójcę Świętą. Wobec wszystkich innych bytów Bóg jest Stwórcą i Panem; ludzie zostali stworzeni do życia z Bogiem, jako dzieci Boże, kochani przez Boga i powołani do kochania go; człowiek został stworzony jako mężczyzna i kobieta; dary Boże: miłość, rozum, wolność i władza nad światem upodabniają ludzi do Boga, są oni zdolni do relacji z Bogiem; nadużywszy wolności zerwali jednak z nim i czynią zło (grzeszą), czego skutkiem są udręki życia z dala od Boga oraz podleganie śmierci. Bóg objawia się jednak ludziom w ciągu historii i chce ich wybawić; pierwszym etapem było objawienie się narodowi Izraela, od czasów Abrahama i Mojżesza; pełnię Objawienia i zbawienia przyniósł Jezus Chrystus, syn Marii, który jest wcielonym Synem Bożym, prawdziwym Bogiem i prawdziwym człowiekiem, który za ludzi umarł na krzyżu, a następnie zmartwychwstał w chwale; fakt zmartwychwstania jest widziany jako główny argument na rzecz chrześcijaństwa i konieczny fundament chrześcijańskiego wyznania wiary. Wszyscy ludzie są wezwani do wiary w Chrystusa; ci, którzy go przez chrzest przyjęli, tworzą społeczność religijną zwaną Kościołem (Lud Boży, Ciało Chrystusa); Duch Święty nieustannie działa w Kościele, który jest świadkiem Objawienia i środkiem do zbawienia świata; podziały chrześcijaństwa, których skutkiem było powstanie odrębnych organizacji kościelnych, są przez chrześcijan różnych wyznań uważane za niezgodne z wolą Bożą. Przeznaczeniem ludzi jest powrót do Boga; zmarli spotkają Boga (niebo), choć zatwardziałość w złem grozi wiecznym potępieniem (piekło); w przyszłości chrześcijaństwo oczekuje triumfalnego powrotu Chrystusa (paruzja, sąd ostateczny), powszechnego zmartwychwstania, przemiany świata i wiecznego życia w Bogu.

Chrześcijaństwo wzywa człowieka do nawiązania osobistej więzi z Bogiem, której czynnikami są: Słowo Boże, wiara, łaska, sakramenty, modlitwa, mistyka i kontemplacja; właściwą postawą wobec Boga jest miłość, adoracja i rozumne, wolne posłuszeństwo; zewnętrzną i społeczną formą modlitwy i adoracji jest w Kościele kult (liturgia), w sakramentach znakom zewnętrznym towarzyszy wewnętrzny dar łaski. Według chrześcijaństwa Bóg żąda od ludzi miłości bliźniego, która jest nieodłączna od miłości Boga oraz stanowi jej konieczny sprawdzian (wzorem jest tu miłość Osób w Trójcy i miłość Boga do ludzi); wymagania zawarte w przykazaniu miłości bliźniego są konkretyzowane w przykazaniach szczegółowych, zawartych w Biblii (zwł. Dekalog: nakaz uznania Boga i ochrona życia ludzkiego, wierności małżeńskiej i rodziny, własności) Jezus żąda od człowieka doskonałości (Kazanie na Górze), etyka chrześcijańska domaga się naśladowania Chrystusa i pokazuje drogę do świętości, jej uzasadnieniem jest wiara, że Bóg jest miłością, a przeznaczeniem ludzi — wieczne życie z Bogiem, z tego, ze człowiek czyni zło, wynika konieczność nawrócenia i stałego nawracania się (metanoja, sumienie). Reprezentanci chrześcijaństwa wobec zmiennych okoliczności społecznych i kulturowych formułują szczegółowe wskazówki duchowe, moralne, prawne i praktyczne co do realizowania zasad chrześcijaństwa (np. szkoły duchowości, prawo małżeńskie, nauczanie społeczne).

Mimo istnienia zrębu zasad wspólnych, różnice między wyznaniami chrzęść pozostają liczne, katolicyzm, prawosławie i protestantyzm różnią się głównie w poglądach na naturę, rolę i strukturę Kościoła, niektórzy chrześcijanie nie chcą być przypisani do określonego wyznania, odrębne są poglądy protestantów na wiarę, łaskę i sakramenty, mniejszą rolę odgrywają spory co do Trójcy i Chrystusa (oprócz starożytnych Kościołów wschodnich i unitarianizmu trzeba tu wymienić tendencję liberalne go protestantyzmu do widzenia w Jezusie głównie człowieka) Z przekonania o wynikłej z Objawienia znajomości prawdziwego Boga wynika dla chrześcijan prawo i obowiązek misji głoszenia swojej nauki wszystkim ludziom. Chrześcijaństwo widzi siebie jako wyróżnione narzędzie Boga w dziele zbawienia świata. W stosunku do innych religii nie zajmuje postawy jednolitej, od starożytności w chrześcijaństwie istnieją na ich temat opinie negatywne (że są przeszkodą dla prawdziwej wiary, a nawet dziełem szatana) i przychylne (że są owocem szczerego poszukiwania Boga, odpowiedzią na objawienie się Boga poprzez świat stworzony, a nawet drogą do zbawienia dla swoich wyznawców), szczególne miejsce zajmuje judaizm, jako religia odwołująca się do tego samego Objawienia (StaryTestament).

Wpływ chrześcijaństwa na historię i kulturę był olbrzymi. Chrześcijaństwo starożytne dokonało syntezy żydowskiego monoteizmu i surowej etyki z kulturą grecką (filozofia, nauka, literatura i sztuka) oraz organizacją rzymską. Przyczyniło się do przetrwania tego dorobku po upadku cesarstwa rzymskiego i do przekazania go innym ludom Zasady etyczne chrześcijaństwa i wartość przypisywana przez chrześcijaństwo osobie ludzkiej inspirowały wprost lub pośrednio ruchy broniące ludzkiego życia, godności, wolności i sprawiedliwości, a tym samym sprzyjały kształtowaniu się życia społ. opartego na tych zasadach, istotne było tu przekonanie chrześcijan, że wiara musi nieść konsekwencje praktyczne, stąd często uważa się za skutek chrześcijaństwa np. działalność charytatywną, zniesienie niewolnictwa, uznanie godności kobiety, a nawet powstanie kapitalizmu w krajach protestanckich. Chrześcijaństwo było także bezpośrednią inspiracją dla powstawania wybitnych dzieł literatury, sztuk plastycznych i muzyki.


Encyklopedia katolicka, t. 1-9 Lublin 1973-2002 (dalsze tomy w przygotowaniu); Lexikon fur Theologie und Kirche, t 1-10, Freiburg/B 1957-67; Oxford Dictionary of the Christian Church, wyd. 2 Oxford 1974; Theo. Encyclopedie catholique pour tous, wyd. 2, Paris 1992; Ch. DAWSON, Formowanie się chrześcijaństwa, Warszawa 1969, J RATZINGER, Wprowadzenie w chrześcijaństwo, Kraków 1970; D. OLSZEWSKI, Dzieje chrześcijaństwa w zarysie Katowice 1982; J. N. D. KELLY, Początki doktryny chrześcijańskiej, Warszawa 1988; Chrześcijaństwo wśród religii, red. M. Wojciechowski, Warszawa 1990; Być chrześcijaninem dziś. Teologia dla szkół średnich, red. M Rusecki, Lublin 1992.

:P  aleś się rozpisał...

Spamowanie to najlepsze co moze nas spotkać na tej stronce  :stupid:

to ba!!

walcie smialo w tą gazetkę    :mario:

Na wstępie witam wszystkich serdecznie, to mój pierwszy post tutaj Smile

-----------------------

Poradnik: Pałac i kolonizacja

-----------------------

Po co kolonizacja?


O kolonizacji mówimy gdy zakładamy nową kolonię/miasto.

Najlepiej zakładać kolonię na innej wyspie aby wydobywać inne dobra luksusowe, których nie ma na twojej wyspie startowej.

Każda kolonia działa na takich samych zasadach jak twoja stolica - ma swój własny magazyn, możesz budować w niej takie same budynki i wydobywać towary luksusowe oraz drewno na wyspie.
Twoje badania mają wpływ na wszystkie kolonie - wszystkie budynki, które możesz wybudować w swojej stolicy mogą zostać wybudowane również w twojej nowej kolonii od samego początku.

Jeśli chcesz wiedzieć od jakiej wyspy najlepiej zacząć być może pomoże ci ten poradnik: http://board.ikariam.de/thread.php?threadid=2498 (w języku niemieckim, kogoś znającego język proszę o przetłumaczenie Smile )

Czego potrzebuję żeby założyć kolonię?


Po pierwsze musisz zbadać Ekspansję (Żegluga). Aby to zrobić potrzebujesz następujących badań:

Ekonomia: Ochrona - Wielokrążek - Dobrobyt
Żegluga: Bronie pokładowe - Utrzymanie statków - Ekspansja

Po drugie po zbadaniu ekspansji musisz wybudować pałac. Budowa pałacu wymaga 609 drewna i trwa 4 godziny.

Po trzecie potrzebujesz 5 statków handlowych, 1250 drewna i 12 000 złota - ponadto 40 obywateli z twojej stolicy zostanie przesiedlonych.

Jeżeli spełniasz te wymagania kliknij na "Pokaż świat" i wybierz wyspę z najbardziej interesującymi cię dobrami luksusowymi, która nie jest jeszcze całkowicie skolonizowana. Jeżeli na wyspie jest jeszcze wolne miejsce to mały numerek widniejący przy wyspie będzie mniejszy od 16.

W widoku wyspy żółta flaga oznacza, że dane miejsce nie jest jeszcze zajęte. Klikając na żółtą flagę zostaniesz zapytany czy chcesz przetransportować dodatkowe surowce na nową wyspę - jeżeli niektóre z wymagań nie zostały jeszcze spełnione zamiast tego zostaniesz poinformowany czego dokładnie ci brakuje. O ile posiadasz wolne statki handlowe możesz teraz wybrać ile dodatkowych surowców chcesz przetransportować i potwierdzić swój wybór - nie jest to obowiązkowe, ale zalecane (pamiętaj, że w swojej nowej koloni możesz przechować tylko 300 jednostek każego towaru luksusowego i dodatkowe 750 drewna, każda kolonia na starcie otrzymuje 250 drewna).

OK. Wszystko gotowe. Co teraz?


Cóż, teraz musisz poczekać, bo:

Nie możesz zajrzeć do swojej kolonii dopóki twoje statki nie dopłyną do celu. Zazwyczaj zajmuje to trochę czasu w zależności od dystansu pomiędzy twoją stolicą a kolonią.

Aby zobaczyć kiedy zakończy się kolonizacja kliknij na symbolu statku w górnym lewym rogu ekranu. Ukaże się podgląd twojej floty.

Zobaczysz tam swoje 5 statków (lub więcej, jeżeli wysłałeś dodatkowe dobra), a także ich przewidywany czas przybycia.

Jeżeli twoje statki nie są wyświetlane w podglądzie floty kliknij na porcie handlowym w swojej stolicy i sprawdź czy surowce zostały już załadowane. W zależności od ilości dóbr oraz poziomu twojego portu może to trochę potrwać.

Po tym jak statki zostaną załadowane odpływają i zostają wyświetlone w podglądzie floty.

Gdy statki dopłyną możesz zacząć budować swoje miasto.

Pytania o pałac


Każdy wyższy poziom pałacu w twojej stolicy pozwala ci na założenie kolejnej kolonii - np. żeby móc założyć 3 kolonie (w sumie 4 miasta łącznie z twoją stolicą) musisz mieć pałac na 3 poziomie.

Czy warto wybudować pałac w kolonii?

Nie. Tylko poziom pałacu w twojej stolicy ma wpływ na liczbę możliwych do utworzenia kolonii.

Co się stanie jeżeli mimo to wybuduję pałac w swojej kolonii?

Nic. Ale otrzymasz możliwość przemianowania twojej kolonii na nową stolicę (szczegóły poniżej).

O czym muszę pamiętać zmieniając stolicę?

Poziom pałacu w twojej kolonii musi być przynajmniej taki sam jak w twojej starej stolicy. Gdy zmienisz stolicę pałac w twojej starej stolicy zostanie zniszczony (nie dostaniesz w zamian żadnych surowców).

Czy to się opłaca?

Jeśli nie potrzebujesz dóbr luksusowych ze swojej początkowej wyspy w określonych sytuacjach takie rozwiązanie może być pożyteczne - wtedy twoja stara stolica staje się kolonią. Możesz porzucić kolonię, ale nie stolicę. Potem możesz zbudować nową kolonię na wyspie z dobrami, których potrzebujesz bardziej. Upewnij się, że wyburzyłeś wszystkie budynki przed porzuceniem kolonii bo otrzymasz za nie trochę surowców (za wyjątkiem ratusza).

Upgrade pałacu z 3 na 4 poziom wymaga wielu surowców - czy muszę zgromadzić je wszystkie w mojej stolicy?

Tak, tylko surowce z twojej stolicy bedą użyte do poniesienia poziomu, surowce z kolonii w tym przypadku się NIE liczą. Zapasy każdego miasta są autonomiczne.

Mam nadzieję, że o niczym nie zapomniałem, a przewodnik okaże się przydatny Smile

Oryginalny przewodnik napisany przed Lairyę znajduje się tutaj.
Ogromne podziękowania dla Lairy za jej fantastyczną pracę Smile
Tłumaczenie z niemieckiego na angielski wykonanie przez Aslana znajduje się tutaj.
Z angielskiego na polski przetlumaczyl Vellirg.

po co Tyle piszesz myślisz że ktos to przeczyta streść to jakims dobrym obrazkiem mi sie nawet pierwszego wyrazu nie chcialo czytac :P

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza prawie wszystkimi państwami europejskimi, brały w niej udział główne państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej, Australii i Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Za datę rozpoczęcia wojny przyjmuje się 1 września 1939 – atak Niemiec na Polskę, 3 września 1939 przystąpiła do wojny Wielka Brytania i Francja (w piśmiennictwie zachodnim podaje się czasami tę drugą datę jako początek wojny światowej). Niektórzy za początek wojny światowej uznają wojnę japońsko-chińską, rozpoczętą 7 lipca 1937 najazdem wojsk japońskich, jednakże aż do 1941 konflikt ten pozostawał lokalny. W historiografii radzieckiej istniało pojęcie Wielka Wojna Ojczyźniana, rozpoczynająca się 22 czerwca 1941 wraz z atakiem niemieckim. Dla Amerykanów wojna rozpoczęła się 7 grudnia 1941, wraz z atakiem japońskim.

Zapowiedzią nadchodzącego konfliktu był wzrost nastrojów nacjonalistycznych i dążeń ekspansywnych ze strony państw osi, wyrażający się w ataku faszystowskich Włoch na Abisynię (wojna włosko-abisyńska 1935-1936), trwającej od 1937 wojnie chińsko-japońskiej (którą część historyków uważa za część II wojny światowej) oraz rozbiorze Czechosłowacji (październik 1938). W Hiszpanii od 1936 roku trwała krwawa wojna domowa, w której starły się interweniujące państwa faszystowskie i komunistyczny ZSRR. II wojnę światową poprzedziły też takie agresywne zachowania ze strony III Rzeszy, jak: zajęcie Nadrenii w 1936, Anschluss Austrii (marzec 1938 – marzec 1939) oraz aneksja Kłajpedy i Czech. Ze strony Włoch przykładem złamania prawa międzynarodowego było zajęcie Albanii wiosną 1939.
Spis treści
[ukryj]

    * 1 Europa
          o 1.1 Atak na Polskę (Fall Weiss)
          o 1.2 Dziwna wojna
          o 1.3 Inwazja na Skandynawię
          o 1.4 Inwazja na Francję (Bitwa o Francję), (Fall Gelb)
          o 1.5 Bitwa o Anglię
          o 1.6 Inwazja na Grecję
          o 1.7 Inwazja na ZSRR
          o 1.8 Ruch oporu w okupowanej Europie
          o 1.9 Kampania Apenińska
          o 1.10 Drugi front Normandia-Berlin
          o 1.11 Front Wschodni
          o 1.12 Kapitulacja Niemiec
    * 2 Afryka
    * 3 Azja i Oceania
    * 4 Skutki II wojny światowej
    * 5 Straty
    * 6 Zobacz też
    * 7 Bibliografia
    * 8 Przypisy
    * 9 Linki zewnętrzne

Europa [edytuj]

Atak na Polskę (Fall Weiss) [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kampania wrześniowa.

Wojna wybuchła 1 września 1939 po ataku III Rzeszy niemieckiej w porozumieniu z ZSRR na Polskę. Pierwszy etap wojny, nazywany wojną obronną Polski lub tradycyjnie w piśmiennictwie kampanią wrześniową, rozpoczęła agresja Wehrmachtu na terytorium Wolnego Miasta Gdańska i wzdłuż całej granicy niemiecko-polskiej zgodnie z dyrektywami "Fall Weiss". [1].

W chwili wybuchu wojny Polska miała układ sojuszniczy z Francją z 1921, układ sojuszniczy z Wielka Brytanią z 25 sierpnia 1939 oraz sojusz z Rumunią, obowiązujący jednak tylko w przypadku ataku ze strony ZSRR. Niemcy były powiązane paktem antykominternowskim z Japonią i Włochami, tzw. paktem stalowym z Włochami oraz układem z ZSRR (pakt Ribbentrop-Mołotow) z 23 sierpnia 1939, który de facto dzielił Europę Środkową na strefy wpływów obu państw i dawał Niemcom wolną rękę w wojnie z Polską. Formalnie wojna nabrała charakteru światowego z chwilą wypowiedzenia jej przez Wielką Brytanię i Francję 3 września 1939. Wraz z Wielką Brytanią do wojny przystąpiły Indie i główne państwa Wspólnoty Brytyjskiej (dominia brytyjskie): Australia i Nowa Zelandia (3 września), RPA (6 września) i Kanada (10 września). Oficjalnie po stronie Niemiec do wojny nie przyłączyły się na tym etapie jednak ani Włochy, ani Japonia. Neutralność zachowały Węgry[2] i Rumunia. Wraz z Niemcami ruszyła natomiast na Polskę słowacka Armia Polowa "Bernolak", a 17 września również bez określonego w prawie międzynarodowym wypowiedzenia wojny zaatakowała Polskę Armia Czerwona.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Agresja ZSRR na Polskę 1939.

Agresja ZSRR rozstrzygnęła o klęsce militarnej Polski w kampanii. ZSRR okupował terytorium Rzeczypospolitej do linii paktu Ribbentrop-Mołotow. Atak ten złamał polsko-sowiecki pakt o nieagresji z 1932, który miał obowiązywać do 1945, jednak nie wywołał ze strony rządu polskiego wypowiedzenia wojny. ZSRR w nocie przedstawionej w nocy 17 września 1939 - w chwili rozpoczęcia agresji ambasadorowi RP w Moskwie Wacławowi Grzybowskiemu stwierdził jednostronnie zaprzestanie istnienia państwa polskiego. Ambasador odmówił przyjęcia noty, polscy dyplomaci wyjechali z terytorium ZSRR dopiero po interwencji dziekana korpusu dyplomatycznego, ambasadora Rzeszy von Schulenburga.

Kampania wrześniowa skończyła się, kiedy wojska niemieckie i sowieckie zajęły terytorium Polski i zakończył się opór wojsk polskich na terenie kraju.

Armia Czerwona toczyła walki z Korpusem Ochrony Pogranicza na całej linii granicznej. Ciężkie walki oddziały Wojska Polskiego i ochotnicy stoczyli w obronie Grodna. Naczelny Wódz Edward Rydz-Śmigły wydał dyrektywę :
Cytat:
Sowiety wkroczyły. Nakazuję ogólne wycofanie na Rumunię i Węgry najkrótszymi drogami. Z bolszewikami nie walczyć, chyba w razie natarcia z ich strony lub próby rozbrojenia oddziałów. Zadanie Warszawy i miast, które miały się bronić przed Niemcami – bez zmian. Miasta do których podejdą bolszewicy, powinny z nimi pertraktować w sprawie wyjścia garnizonów do Węgier lub Rumunii.

Brak publicznego formalnego ogłoszenia przez Prezydenta i rząd RP faktu istnienia stanu wojny pomiędzy ZSRR a Polską i brak jednoznacznego rozkazu Naczelnego Wodza stawiania oporu najeźdźcy doprowadził do dezorientacji dowódców i żołnierzy (p.Obrona Lwowa 1939) a w konsekwencji do wzięcia do niewoli ok. 250 tysięcy żołnierzy i oficerów, w większości nie stawiających oporu i do zbrodni katyńskiej na kilkunastu tysiącach oficerów Wojska Polskiego.

Po agresji sowieckiej rząd polski ewakuował się w nocy 17 września 1939 na terytorium sojuszniczej Rumunii. Wbrew porozumieniu polsko-rumuńskim o swobodnym prawie przejazdu (fr. droit de passage) pod naciskiem niemiecko-sowieckim (przy porozumieniu Rumunów z rządem francuskim (ambasador Leon Noël) rząd polski został bez uprzedzenia internowany. 30 września 1939 prezydent Ignacy Mościcki, korzystając z prerogatyw konstytucji o możliwości wyznaczenia następcy w czasie wojny wydał dekret o przekazaniu władzy Władysławowi Raczkiewiczowi, co zapoczątkowało działalność Rządu RP na uchodźstwie.

Mieszkańcy obu okupowanych części państwa polskiego poddani zostali represjom przez okupantów. Jeszcze we wrześniu 1939 rozpoczęły działalność podporządkowane Rządowi RP na uchodźstwie struktury państwa podziemnego. Ciągłość państwowa Rzeczypospolitej Polskiej na arenie międzynarodowej wbrew deklaracjom agresorów i okupantów została zachowana. W okupowanym kraju odtworzono konspiracyjną administrację i podziemne Wojsko Polskie.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Zbrodnie niemieckie w Polsce (1939-1945).
Zobacz więcej w osobnym artykule: Represje ZSRR wobec Polaków i obywateli polskich 1939-1946.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Polskie Państwo Podziemne.
II wojna światowa w Europie
II wojna światowa w Europie

Dziwna wojna [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Dziwna wojna.

Tymczasem na Zachodzie toczyła się tzw. dziwna wojna, alianci nie podejmowali bowiem działań zaczepnych. Na posiedzeniu Rady Najwyższej Sprzymierzonych w Abbeville 12 września 1939 Francja i Wielka Brytania postanowiły, że nie udzielą Polsce realnej, wojskowej pomocy. 28 września 1939 w zawartym w Moskwie pakcie o granicach i przyjaźni III Rzesza i ZSRR dokonały wbrew prawu międzynarodowemu (konwencja haska IV z 1907) wytyczenia granicy niemiecko - sowieckiej na okupowanym wojskowo terytorium Polski. W stosunku do ustaleń tajnego protokołu do Paktu Ribbentrop-Mołotow dwaj agresorzy dokonali jednak pewnej modyfikacji: ZSRR oddał III Rzeszy terytorium Lubelszczyzny w zamian za zgodę Niemiec na podporządkowanie ZSRR Litwy. Wileńszczyzna została przekazana Litwie 10 października w zamian za zgodę na bazy Armii Czerwonej na jej terytorium. Podobne układy ZSRR wymusił 29 września i 5 października na Estonii i Łotwie.

Do czerwca 1940 kraje te cieszyły się jeszcze pozorami niepodległości. Od 30 listopada 1939 do 13 marca 1940 toczyła się wojna pomiędzy ZSRR a Finlandią, tzw. wojna zimowa, wywołana atakiem ZSRR wobec odmowy Finlandii zawarcia analogicznego traktatu o bazach sowieckich.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Wojna zimowa (1939-1940).

Finlandia obroniła swą niepodległość kosztem strat terytorialnych oraz straciła sporo żołnierzy i strategiczne umocnienia graniczne. Doszło czasowo do powołania przez ZSRR marionetkowej Fińskiej Republiki Demokratycznej ze "stolicą" w Terijoki, która zakończyła swe istnienie z chwilą zawarcia sowiecko-fińskiego traktatu pokojowego.

Inwazja na Skandynawię [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kampania norweska 1940.

9 kwietnia 1940 Niemcy zaatakowały Danię i Norwegię. Dania nie była w stanie stawiać jakiegokolwiek oporu i podporządkowała się Niemcom, broniła się natomiast Norwegia. Pomimo opanowania najważniejszych miast słaba 50 tys. armia norweska nadal tworzyła ogniska oporu w głębi kraju. Król Haakon VII wraz z rządem ewakuowali się do Wielkiej Brytanii. Wysadzono desant sił angielsko-francuskich w rejonie Andelsnes i Namsos. Po zaciętych walkach z udziałem polskiej Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich opanowano Narwik. Alianci wycofali się jednak z Norwegii w obliczu ataku III Rzeszy na inne państwa Europy. W Norwegii powołano kolaboracyjny rząd, którego premierem został Vidkun Quisling, wódz norweskich faszystów.
Benito Mussolini i Adolf Hitler
Benito Mussolini i Adolf Hitler

Inwazja na Francję (Bitwa o Francję), (Fall Gelb) [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kampania francuska 1940.

10 maja 1940 Niemcy zaatakowali Holandię, Belgię i Luksemburg. Opanowanie przez spadochroniarzy mostów i lotnisk holenderskich pozwoliło armii niemieckiej na zajęcie tego kraju w ciągu sześciu dni. 12 maja Niemcy przerwali front francuski w rejonie Sedanu i ruszyli na zachód, następnego dnia dotarli do kanału La Manche. Lewe skrzydło wojsk alianckich zostało odcięte. 28 maja armia belgijska skapitulowała. Od 26 maja do 4 czerwca w rejonie Dunkierki odbywała się ewakuacja wojsk brytyjskich. Plaże pozostawiono wypełnione sprzętem, ale ludzi zdołano wywieźć na Wyspy Brytyjskie. 10 czerwca Włochy wypowiedziały wojnę Francji, co jednak nie mogło już mieć większego wpływu na losy wojny. W cztery dni później Niemcy wkroczyli do Paryża. 16 czerwca premierem Francji został marszałek Philippe Pétain, który następnego dnia poprosił Berlin o zawieszenie broni. Dzień później BBC nadało odezwę gen. Charlesa de Gaulle'a wzywającą do dalszej walki. Zapoczątkowało to działalność Komitetu Wolnej Francji. 22 czerwca pod Compiègne, w tej samej salonce kolejowej, w której podpisano rozejm kończący I wojnę światową, Francuzi sygnowali zawieszenie broni. Północna Francja wraz z Paryżem dostała się pod okupację niemiecką, Alzację i Lotaryngię przyłączono do III Rzeszy, południowa zaś część kraju stała się kolaborującym z Niemcami Państwem Francuskim ze 100 tys. armią i rządem Petaina-Lavala ulokowanym w słynnym kurorcie Vichy. Państwo to istniało do 1942, kiedy całe jego terytorium zaanektowane zostało przez Niemców w związku z desantem amerykańskim w Afryce Północnej.

Klęska Francji została wykorzystana przez ZSRR do zajęcia państw bałtyckich. Związek Radziecki wprowadził w czerwcu 1940 na ich teren znaczne wojska i wymusił rekonstrukcje rządów, obsadziwszy je swoimi ludźmi. W ciągu miesiąca Litwa, Łotwa i Estonia ogłoszone zostały Socjalistycznymi Republikami Radzieckimi, a między 3 a 6 sierpnia przystąpiły do ZSRR. Stalin wystosował również ultimatum do rządu rumuńskiego, żądając oddania Besarabii oraz Północnej Bukowiny. Rumunia się ugięła, a wkrótce oddała Węgrom, pod naciskiem niemieckim (tzw. drugi arbitraż wiedeński), również część Siedmiogrodu. Latem 1940 Moskwa wysunęła wobec Finlandii upokarzające żądania ekonomiczne – Helsinki wypełniły je, bojąc się utraty niepodległości, równocześnie jednak zacieśniły stosunki z Niemcami, co zapewniło im swoisty parasol ochronny. Podobną politykę obrał Bukareszt; Niemcy, powoli szykując się do wojny z ZSRR, blokowały ekspansję ZSRR w kierunku europejskim.
Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop w Berlinie 10 listopada 1940 przed frontem niemieckiej kompanii reprezentacyjnej. Z lewej ( z buławą ) - Wilhelm Keitel.
Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop w Berlinie 10 listopada 1940 przed frontem niemieckiej kompanii reprezentacyjnej. Z lewej ( z buławą ) - Wilhelm Keitel.

10 listopada 1940 w Berlinie podczas wizyty Wiaczesława Mołotowa Hitler po raz ostatni próbował doprowadzić do włączenia się ZSRR do wojny z Wielką Brytanią poprzez propozycję dołączenia do Paktu Trzech doprowadzić do rozbioru Imperium Brytyjskiego z udziałem ZSRR ( proponując Iran i Indie jako teren ekspansji sowieckiej). Wobec odpowiedzi Mołotowa podtrzymującej zainteresowanie ZSRR aneksją Finlandii , bazami wojskowymi w Bułgarii a także kontrolą ZSRR nad cieśninami tureckimi i Irakiem, Adolf Hitler wydał dyrektywę do opracowania planu agresji III Rzeszy na ZSRR , ostatecznie określoną jako Plan Barbarossa.
Bitwa o Anglię [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Bitwa o Anglię.

8 sierpnia 1940 atakiem Luftwaffe na lotniska RAF rozpoczęła się powietrzna bitwa o Anglię, trwająca do 31 października. Miała dać Luftwaffe panowanie w powietrzu i zdezorganizować obronę brytyjską, co miało być wstępem do morskiej inwazji na Wyspy Brytyjskie (operacja Lew Morski), ale zakończyła się porażką Niemiec. W bitwie wzięli udział Polacy. Spośród wszystkich pilotów myśliwskich, broniących angielskiego nieba 5% pochodziło z Polski , odnieśli 11% zestrzeleń. Oprócz działań powietrznych Niemcy rozwinęli ofensywę morską przy pomocy okrętów podwodnych, pragnąc odciąć Wielką Brytanię od dostaw żywności i materiałów wojennych z kolonii i USA. Bitwa o Atlantyk przybrała na sile.

Inwazja na Grecję [edytuj]
Zobacz więcej w osobnych artykułach: Wojna grecko-włoska 1940-1941, plan Marita.

28 października 1940 Włochy zaatakowały Grecję. Wojska włoskie szybko zostały powstrzymane i odrzucone, a w grudniu oddziały greckie wkroczyły do południowej Albanii. Szerokiego poparcia Grekom udzielili Brytyjczycy, wysyłając swoje siły ekspedycyjne. Obecność Brytyjczyków w Grecji i niepomyślny rozwój sytuacji politycznej w Jugosławii doprowadził do niemieckiej inwazji na oba te kraje 6 kwietnia 1941. Niemcy już 12 kwietnia wkroczyli do Belgradu, do 30 kwietnia opanowali lądową część terytorium Grecji. 20 maja na Krecie lądowały niemieckie oddziały powietrzno-desantowe. Na wyspie walczyły resztki brytyjskiego korpusu ekspedycyjnego i armii greckiej. W końcu Kreta została zdobyta, a ostatnie oddziały brytyjskie opuściły ją 31 maja. Na części terytorium Jugosławii doszło do utworzenia sprzymierzonego z Osią tzw. Niezależnego Państwa Chorwackiego na czele z wodzem ustaszów Ante Paveliciem.
Plan Barbarossa
Plan Barbarossa

Inwazja na ZSRR [edytuj]

W latach 1939-1941 ZSRR prowadził intensywną współpracę gospodarczą z Niemcami na podstawie Paktu Ribbentrop-Mołotow a stosunku pomiędzy obydwoma krajami pozostawały przyjazne. W rzeczywistości jednak Hitler przygotowywał w tym czasie zakonspirowany plan inwazji na ZSRR (Plan Barbarossa). W tym samym czasie Stalin przygotowywał plan inwazji na Niemcy (Plan "Burza"), zatwierdzony w 1940 roku, który według części badaczy miał charakter obrony wobec możliwej inwazji niemieckiej, a według innych (Wiktor Suworow) stanowił przygotowanie do inwazji na Niemcy planowanej na lipiec 1941.
Zobacz więcej w osobnych artykułach: plan Barbarossa, Front wschodni.

22 czerwca 1941 III Rzesza dokonała bez wypowiedzenia wojny zbrojnej agresji na ZSRR, co otworzyło po raz pierwszy od października 1939 front wschodni II wojny światowej. Historiografia sowiecka, a następnie rosyjska określa wojnę niemiecko-sowiecką (1941- 1945) jako Wielką Wojnę Ojczyźnianą[3] . W działaniach wojennych sojusznikami Rzeszy były Rumunia, Finlandia,Węgry,Włochy oraz oddziały ochotników z Belgii, Holandii, Francji i z Hiszpanii . W pierwszych miesiącach wojny Armia Czerwona ponosiła olbrzymie straty w ludziach i sprzęcie, a wojska niemieckie zajęły rozległe obszary Ukrainy, Białorusi i republik nadbałtyckich, docierając aż pod Leningrad i Moskwę. Grudniowa kontrofensywa sowiecka pod Moskwą odrzuciła jednak Niemców spod bram miasta. Ofensywa radziecka była kontynuowana na początku 1942 jednak zakończyła się niepowodzeniem (por: Kontrofensywy sowieckie 1941/1942). Umożliwiło to podjęcie ponownych działań ofensywnych przez wojska niemieckie.

Wiosną 1942 Niemcy, uderzając na południu Rosji w kierunku Wołgi i roponośnych terenów Kaukazu, doszli do Stalingradu. Bitwa o Stalingrad skończyła się jednak klęską niemieckiej 6 Armii feldmarszałka Friedricha Paulusa, która, otoczona w ruinach Stalingradu, ostatecznie poddała się 2 lutego 1943. Obroną dzisiejszego Wołgogradu kierował Wasilij Czujkow. Hitler, zły po przegranej, wydał rozkaz rozliczenia dowództwa za klęskę.

Pragnąc odzyskać inicjatywę strategiczną na Froncie Wschodnim, Niemcy uderzyli w lipcu 1943 na tzw. łuk kurski. Wielka pancerna bitwa na łuku kurskim, pomimo początkowych sukcesów niemieckich, skończyła się przegraną atakujących i ostateczną utratą przez Niemcy inicjatywy strategicznej na froncie wschodnim.

Istotnym wydarzeniem, zmieniającym całkowicie układ sił, było przystąpienie do wojny po stronie koalicji antyhitlerowskiej Stanów Zjednoczonych Ameryki, w następstwie japońskiego ataku na amerykańską bazę na Hawajach - Pearl Harbor (7 grudnia 1941), przeprowadzonego bez wypowiedzenia wojny. Oprócz podjęcia walk z flotą i wojskami japońskimi w Azji południowo-wschodniej i na Pacyfiku, USA, dysponujące ogromnym potencjałem przemysłowym, zaczęły wysyłać oddziały i sprzęt wojskowy do Wielkiej Brytanii i Afryki.

Ruch oporu w okupowanej Europie [edytuj]
Niemiecki żołnierz, poległy na froncie zachodnim w 1945 roku.
Niemiecki żołnierz, poległy na froncie zachodnim w 1945 roku.

Jedną z najsprawniejszych organizacji partyzantki antyhitlerowskiej i antyfaszystowskiej w okupowanej Europie była Armia Krajowa (AK), będąca siłami zbrojnymi Polskiego Państwa Podziemnego podlegającego Rządowi Emigracyjnemu w Londynie. Polskie Państwo Podziemne miało większość atrybutów normalnego państwa – centralną administrację, armię (AK) i produkcję zbrojeniową, wymiar sprawiedliwości, bogate życie kulturalne (podziemne wydawnictwa) oraz namiastkę administracji w każdym powiecie (powiatowi delegaci rządu). W 1944 AK liczyła 380 tysięcy żołnierzy. Żołnierze AK mieli znaczny udział w wyzwoleniu Wilna i Lwowa, samodzielnie wyzwolili szereg mniejszych miejscowości w ramach akcji Burza. Wywiad AK dostarczał znaczące ilości wysokiej jakości informacji wywiadowczych dla wywiadu brytyjskiego, m.in. o "cudownej broni" Hitlera pociskach rakietowych V-1 i V-2 (podał miejsce prowadzenia nad nimi badań, co zaowocowało zbombardowaniem i zniszczeniem tego punktu) oraz niemieckiej broni chemicznej.

Od 1 sierpnia do 2 października 1944 trwało największe wystąpienie zbrojne ruchu oporu w Europie – powstanie warszawskie, w którym, poza AK, udział wzięły także oddziały innych organizacji zbrojnych takich, jak NSZ, AL oraz ochotnicy z 1. Armii Wojska Polskiego. Jego celem było wyzwolenie stolicy i utworzenie rządu niepodległej Polski. Rosjanie, których armia zbliżała się do Warszawy, nie udzielili powstańcom pomocy. Stalin był przeciwny utworzeniu władz niepodległej Polski, ponieważ dążył do całkowitego podporządkowania państwa. W tym celu utworzył w Moskwie podległy sobie rząd polski, który następnie został przeniesiony do Lublina. Powstanie upadło z powodu słabego przygotowania oraz braku pomocy z zewnątrz, której się spodziewano. Ludność stolicy została wysiedlona, a miasto zburzone.

Łącznie z innymi organizacjami niepodległościowymi, takimi jak Bataliony Chłopskie, Narodowe Siły Zbrojne czy komunistyczna Armia Ludowa, w polski ruch oporu było zaangażowanych ok. 1 mln osób, co czyniło go największym tego typu ruchem w okupowanej Europie.

Silne oddziały partyzantów walczyły także w Jugosławii i Grecji. W Jugosławii, zajętej przez Hitlera w 1941, partyzanci komunistyczni pod dowództwem Josipa Broz-Tity i wspierani przez aliantów, rywalizowali z partyzantami Drazy Michailovića, lojalnymi wobec króla i rządu na uchodźstwie w Londynie. Podobnie było w Grecji. Jesienią 1944 Ludowa Armia Wyzwoleńcza Tity liczyła 500 tysięcy żołnierzy. W 1944 Armia Czerwona wkroczyła do Jugosławii, jednak całe terytorium kraju zostało wyzwolone przez partyzantów Tity. Stąd wzięła się zimnowojenna niezależność Jugosławii od Moskwy.

W 1940 Wielka Brytania założyła SOE. Była to organizacja mająca na celu wspomaganie partyzantek we wszystkich krajach okupowanych przez Hitlera. W 1944, gdy sprzymierzeni wylądowali w Normandii, ważnych danych o plażach, na których mieli lądować, dostarczył francuski ruch oporu.

Silne oddziały partyzanckie tworzyli Sowieci – były podporządkowane Centralnemu Sztabowi Ruchu Partyzanckiego w Moskwie. Silne oddziały partyzanckie konne i piesze dokonywały głębokich rajdów na terenach okupowanych (np. rajd konnicy Kowpaka z okolic Kijowa do Karpat). Partyzanci radzieccy byli zaopatrywani drogą lotniczą. Głównym ich zadaniem było paraliżowanie linii komunikacyjnych na zapleczu frontu poprzez niszczenie torów, mostów i wykolejanie pociągów. Pod koniec wojny także zwalczanie niekomunistycznej partyzantki. Najaktywniejsi partyzanci działali w Grecji, Jugosławii i Francji.
Włochy w 1943
Włochy w 1943
Bitwa pod Monte Cassino
Bitwa pod Monte Cassino

Kampania Apenińska [edytuj]

Po pokonaniu sił niemiecko-włoskich w północnej Afryce, alianci dokonali inwazji na Sycylię 10 lipca 1943 (Operacja Husky), a 3 września w ramach operacji Baytown w południowych Włoszech i 9 września na obcasie włoskiego buta (operacja Slapstick), wylądowała 8 brytyjska armia dowodzona przez gen. Montgomery'ego, zaś w okolicach Salerno na południe od Rzymu wylądowała 5 armia amerykańska gen. Marka Clarka (operacja Avalanche). Całymi siłami alianckimi we Włoszech dowodził gen. Alexander. Rząd marszałka Pietro Badoglio podpisał akt kapitulacji Włoch, a wkrótce wypowiedział wojnę Niemcom. Początkowo uwięziony dyktator Włoch Benito Mussolini uwolniony został przez niemieckich spadochroniarzy pod dowództwem Otto Skorzennego i uciekł na północ kraju, gdzie ogłosił powstanie sprzymierzonej z Niemcami tzw. Włoskiej Republiki Socjalnej, zwanej Republiką Salo. Zaciekłe walki na tym froncie toczyły się na liniach obronnych: Gustawa i Gotów, aż do 4 maja 1945, kiedy Niemcy ogłosiły kapitulację tego frontu, jeszcze przed końcem wojny.

Drugi front Normandia-Berlin [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Operacja Overlord.

6 czerwca 1944 alianci dokonali wielkiej operacji desantowej we Francji – w Normandii w ramach operacji Overlord. Umocnienia Wału Atlantyckiego nie wytrzymały naporu wojsk angielsko-amerykańskich pod dowództwem marszałka Eisenhowera, wspieranych przez siły morskie i powietrzne oraz desanty powietrzne 6 brytyjskiej i amerykańskich 82 i 101 Dywizji Powietrznodesantowych. 20 czerwca 1944 ruiny Caen zostały zdobyte przez Brytyjczyków, a 29 czerwca Amerykanie wyzwolili Cherbourg. 15 sierpnia siły alianckie wylądowały na południu Francji, a 28 sierpnia wyzwoliły Marsylię. W sierpniu wybuchło powstanie paryskie, a wkroczenie do Paryża czołgów gen. LeClerka zakończyło czteroletnią okupację miasta. Pierwszy tydzień września przyniósł wyzwolenie Dieppe, Rouen, Brukseli, Antwerpii i Calais. 17 września rozpoczęła się operacja Market-Garden mająca na celu uchwycenie mostów i wkroczenie do wnętrza Niemiec, co dawało szansę zakończenia wojny przed wigilią 1944. Operacja zakończyła się jednak porażką wojsk sprzymierzonych, a most w Arnhem okazał się tym "jednym mostem za daleko". W grudniu 1944 ruszyła niemiecka kontrofensywa w Ardenach, która po początkowych sukcesach, zakończyła się klęską, m.in. dzięki bohaterskiej obronie Bastogne mimo braków w zaopatrzeniu i przerwaniu pierścienia okalającego miasto przez wojska gen. Pattona. Alianci wkroczyli na terytorium Niemiec i dotarli do Łaby, gdzie 25 kwietnia 1945 nastąpiło spotkanie z idącymi od wschodu Sowietami. Potem rozpoczęła się bitwa o Berlin.

Front Wschodni [edytuj]

Na Froncie Wschodnim 6 stycznia 1944 Sowieci przekroczyli dawną granicę Polski, a w lipcu 1944 sforsowali rzekę Bug. 1 sierpnia wybuchło powstanie warszawskie, zainicjowane przez Armię Krajową w celu opanowania stolicy Polski przed nadejściem Armii Czerwonej, które po 63 dniach walki upadło. W styczniu 1945 ruszyła wielka sowiecka ofensywa, która odrzuciła Niemców od Wisły aż do Wału Pomorskiego. Losów wojny nie było już w stanie zmienić użycie przez Niemców nowych rodzajów broni, tzw. Wunderwaffe, w których pokładali duże nadzieje.

Kapitulacja Niemiec [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kapitulacja III Rzeszy.

Sforsowanie Wału Pomorskiego i przekroczenie Odry przez armie radzieckie oraz 1 i 2 Armię Wojska Polskiego dało początek operacji berlińskiej, która zakończyła się 2 maja 1945 kapitulacją załogi miasta. 7 maja Niemcy w jednym ze szkolnych budynków w Reims we Francji skapitulowali na Froncie Zachodnim przed przedstawicielami armii USA i Wspólnoty Brytyjskiej.

Afryka [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: II wojna światowa w Afryce.

Walki w północnej Afryce rozpoczęły się w chwili przystąpienia Włoch do wojny po stronie Niemiec. 13 września 1940 armia włoska, pod dowództwem marszałka Rodolfo Grazianiego, przekroczyła granicę Egiptu i zdobyła Sidi Barrani, gdzie zaczęła się umacniać, czekając na zaopatrzenie. Brytyjczycy, dowodzeni przez generała Archibalda Wavella, wycofali się do Marsa Matruh. 9 grudnia ruszyła brytyjska kontrofensywa. Włosi zostali wyparci z Egiptu i utracili wschodnią część Libii z Bardią i Tobrukiem.

19 stycznia 1941 ruszyła ofensywa Brytyjczyków przeciwko wojskom włoskim we Wschodniej Afryce. Brytyjczycy zaatakowali z trzech stron kierując się na stolicę Etiopii – Addis Abebę. 26 marca po 7-tygodniowym oblężeniu upadła twierdza górska Keren. Brytyjskie oddziały desantowe odbiły stolicę Somalii Brytyjskiej – Berberę. Główny atak brytyjski wyszedł z Kenii i po 53 dniach stałego marszu i walk wojska tego frontu wyzwoliły Addis Abebę. W II poł. maja 1941 cała Etiopia, Erytrea i Somalia były wolne od okupantów włoskich.

9 stycznia 1941 Niemcy podjęli decyzję o wsparciu włoskich działań wojennych w Afryce. W lutym do Libii dotarły pierwsze jednostki Niemieckiego Korpusu Afrykańskiego pod dowództwem generała Erwina Rommla.
Afrika Korps w północnej Afryce, 1942
Afrika Korps w północnej Afryce, 1942

31 marca ruszyło natarcie wojsk niemiecko-włoskich, przy czym główne uderzenie wyszło od strony pustyni. Rozcięta na dwie części armia brytyjska wycofała się aż nad granicę libijsko-egipską, pozostawiając jedynie załogę w oblężonym Tobruku. 25 sierpnia broniących się w Tobruku Australijczyków wsparła polska Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich. 18 listopada ruszyła brytyjska ofensywa, która po ciężkich walkach zlikwidowała oblężenie Tobruku i wyrzuciła wojska Osi z Cyrenajki. 21 stycznia 1942 siły niemiecko-włoskie rozpoczęły kontratak, odzyskując utracone terytorium libijskie i zdobywając twierdzę Tobruk, a następnie wkroczyły w głąb Egiptu docierając pod El Alamein. Ciężkie walki pod El Alamein trwały od 31 sierpnia do 4 listopada i zakończyły się porażką wojsk świeżo mianowanego feldmarszałka Rommla.

7 listopada siły angielsko-amerykańskie w ramach operacji Torch wylądowały w Maroku i Algierii. Niemcy i Włosi wycofali się do Tunezji, gdzie podjęli próbę kontrofensywy pod Mareth, a wobec jej niepowodzenia skapitulowali 12 maja 1943.

Azja i Oceania [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: II wojna światowa na Pacyfiku.
Atak na Pearl Harbor
Atak na Pearl Harbor
II wojna światowa w Azji
II wojna światowa w Azji

Wojna na Pacyfiku rozpoczęła się 7 grudnia 1941 atakiem japońskich sił powietrznych na bazę amerykańskiej floty w Pearl Harbor. Japończycy zadali duże straty amerykańskiej Flocie Pacyfiku. Dowódcą armii japońskich był Isoroku Yamamoto.

Następnie kierując atak na południe, 8 grudnia Japończycy wylądowali na Filipinach, gdzie stawiały im długotrwały opór siły amerykańsko-filipińskie pod dowództwem generała Douglasa MacArthura. Opór obrońców został ostatecznie złamany po zdobyciu twierdzy na wyspie Corregidor 5 maja 1942. Również 8 grudnia 1941 siły japońskie zaatakowały Malaje i 15 lutego 1942, po ofensywie lądowej, zdobyły największą na Dalekim Wschodzie bazę brytyjskiej marynarki wojennej i zarazem twierdzę lądową – Singapur. Uwaga Japończyków skierowała się na wyspę Borneo i Indie Holenderskie, które zaatakowali w styczniu 1942. Desanty morskie i powietrzne opanowały roponośne obszary Borneo i Sumatry, a broniąca wysp flota aliancka poniosła porażkę w bitwie na Morzu Jawajskim. 9 marca naczelny dowódca wojsk holenderskich podpisał kapitulację Jawy. Indie Holenderskie znalazły się w rękach Japończyków.

W celu wzmocnienia morale, amerykańskie bombowce startujące z lotniskowca dokonały 18 kwietnia 1942 pierwszego nalotu na Tokio.

Lądowa ofensywa Japończyków w Birmie doprowadziła do zajęcia tego kraju w czerwcu 1942 i odrzucenia Brytyjczyków do Indii. Chcąc przeszkodzić w usadowieniu się Japończyków na Nowej Gwinei i na Wyspach Salomona, Amerykanie stoczyli bitwę powietrzno-morską na Morzu Koralowym, powstrzymując japoński marsz w kierunku Australii. Zwycięska dla Amerykanów lotniczo-morska bitwa o Midway stoczona między 3 a 6 czerwca 1942 stała się punktem zwrotnym w wojnie na Pacyfiku – Japończycy utracili inicjatywę strategiczną. Na południu Pacyfiku wielomiesięczne zmagania na Guadalcanal w archipelagu Wysp Salomona powstrzymały kolejną japońską próbę marszu w kierunku Australii.

W 1943 Amerykanie odzyskanie archipelagu Wysp Salomona, części zajętych wcześniej przez Japończyków terytoriów Nowej Gwinei i Wysp Gilberta. 1 lutego 1944 Amerykanie wylądowali na Archipelagu Marshalla, 15 czerwca na Marianach.
Grzyb atomowy po wybuchu bomby nad Nagasaki
Grzyb atomowy po wybuchu bomby nad Nagasaki

19-20 czerwca 1944 miała miejsce wielka lotniczo-morska bitwa na Morzu Filipińskim, zakończona amerykańskim zwycięstwem. 20 lipca Amerykanie wylądowali na Guam, a 20 października na wyspie Leyte na Filipinach, gdzie między 23 a 26 października doszło do wielkiej bitwy morskiej zwanej bitwą o Zatokę Leyte stoczonej między Flotą USA, a Cesarską Marynarką, usiłującą zniszczyć przyczółek sformowany przez lądujące w zatoce wojska amerykańskie. W czasie tej bitwy Japończycy pierwszy raz użyli samobójczych oddziałów lotniczych – kamikaze. 19 maja 1945 ustał opór japoński na Filipinach, w czerwcu Amerykanie zdobyli Okinawę.

Naloty dywanowe amerykańskich latających fortec zniszczyły Tokio i inne miasta japońskie. 8 sierpnia Związek Radziecki wypowiedział wojnę Japonii, sowieckie dywizje wkroczyły do Mandżurii, rozbijając szybko japońską Armię Kwantuńską. 6 i 9 sierpnia Amerykanie zrzucili bomby atomowe na Hiroshimę i Nagasaki, co walnie przyczyniło się do złamania ducha oporu i do podpisania aktu bezwarunkowej kapitulacji Japonii 2 września 1945 (1 września czasu środkowoeuropejskiego).

Skutki II wojny światowej [edytuj]

II wojna światowa miała tragiczne skutki dla obywateli państw biorących udział w wojnie. Straty ponieśli przede wszystkim cywile - zginęło łącznie prawie 33 miliony ludzi niechcących mieć nic wspólnego z działaniami wojennymi. Wojna doprowadziła do dużego zniszczenia w miastach o dużym znaczeniu strategicznym, takich jak Warszawa, Stalingrad, Cherbourg, Drezno, Tokio czy Berlin, a także tragicznych dla Japończyków wybuchów dwóch bomb atomowych (w Hiroshimie i Nagasaki), wskutek czego bezpośrednio zginęło nie mniej niż 150 000 osób a kilkadziesiąt tysięcy zostało ciężko rannych (co doprowadziło znaczną ich część do szybkiej śmierci), a dalsze zgony nastąpiły wskutek promieniowania. Znana jest także zbrodnicza działalność hitlerowców zakładających obozy koncentracyjne prowadzące do eliminowania w wyrafinowany i okrutny sposób ludzi innych narodowości (szczególnie do zagłady Żydów, którzy doznali tzw. holokaustu).
Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt, i Józef Stalin na konferencji w Jałcie w 1945 roku.
Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt, i Józef Stalin na konferencji w Jałcie w 1945 roku.

Wskutek wojny z powodu zniszczeń i strat materialnych pozycję na arenie międzynarodowej straciły Wielka Brytania, Japonia, Niemcy i Francja. Od teraz los Europy zależał od USA i ZSRR, które to państwa podjęły wysiłek o odbudowanie zniszczeń w państwach znajdujących się w strefie wpływów. Podział utworzonych bloków na Zachód i Wschód (początek zimnej wojny) nastąpił w lutym 1945 roku na konferencji w Jałcie. Na zebraniu Wielkiej Trójki potwierdzającym spotkanie w Teheranie ustalono, że w danym bloku znajdą się państwa, które zostały wyzwolone przez jego zwierzchnika. Na tej zasadzie w europejskim bloku zachodnim znalazły się wszystkie państwa z ustalonym przez USA ustrojem demokratycznym, ale także wszystkie państwa nie biorące udziału w wojnie. ZSRR zyskało kontrolę nad zdobytymi przez siebie państwami, w których wprowadziło komunizm.

Alianci podjęli działania mające na celu nie doprowadzić do powstania takich konfliktów jak ten. Powołana została (w miejscu Ligi Narodów) Organizacja Narodów Zjednoczonych mająca nadzorować państwa świata i przeciwstawiać się przejawom łamania praw człowieka w nich. Państwa należące do ONZ zobowiązały się nie dopuścić do władzy partii o poglądach neonazistowskich, a nawet je delegalizować. Zakazano propagowania symboli swastyki. Zajęto się także sprawą okaleczonego przez holokaust narodu żydowskiego, co doprowadziło do stworzenia państwa dla tego narodu, zwanego Izrael, na brytyjskich wcześniej terytoriach Palestyny.
Podział administracyjny okupowanych Niemiec w latach 1945-1949.
Podział administracyjny okupowanych Niemiec w latach 1945-1949.

Ustalono także podział graniczny państw po wojnie:

    * Niemcy i Austria zostały karnie podzielone na po cztery strefy okupacyjne: północno-zachodnią w administracji Wielkiej Brytanii, południowo-zachodnią w administracji Francji, południowo-wschodnią nadzorowaną przez USA (w tej właśnie strefie w 1946 w Norymberdze odbyły się procesy norymberskie skazujące zbrodniarzy wojennych) i północno-wschodnią we władaniu ZSRR, a także podzielono Berlin i Wiedeń według takiej samej zasady. USA dodatkowo przejęło kontrolę nad miastami Bremą i Bremerhaven.
    * Wyzwolono Norwegię, Holandię, Belgię, Luksemburg, Danię, Grecję i Francję, powołując tam nowe rządy i przywracając ich istnienie na mapie Europy;
    * Włoska Republika Socjalna została rozwiązana. Nowe władze tymczasowe Włoch zgodziły się na odebranie włoskiej części Dalmacji (na rzecz Jugosławii) oraz Dodekanezu (na korzyść Grecji). Anektowana wcześniej Albania stała się ponownie niepodległym państwem.
    * Znacznie zmieniono granice państw wyzwolonych przez Związek Radziecki. Granica Polski miała przebiegać od zachodu według biegu rzek Odry i Nysy Łużyckiej, od południa według naturalnych granic górskich (zachowanych wedle sytuacji z 1938 r.), od wschodu według granic rzeki Bug i tzw. linii Curzona oraz od północy na północnych Mazurach. Polacy zyskali także miasto Gdańsk kontrolowane przed wojną przez Ligę Narodów. Czechosłowacja, ponownie niepodległa, odzyskała Ruś Zakarpacką od Węgier, ale odstąpiła ją ZSRR. Węgry utraciły wspomnianą R. Z. oraz Siedmiogród na rzecz Rumunii. Ta zaś utraciła Besarabię na rzecz ZSRR. Na Bułgarię wielkie mocarstwa nałożyły sankcje gospodarcze za przyłączenie Dobrudży kosztem Rumunii w 1940 r. i odcięcie jej dostępu do morza.
    * Na Dalekim Wschodzie Japonia, okupowana przez USA do 1952, straciła, oprócz zdobytych od Amerykanów archipelagów, wszystkie swoje zamorskie terytoria, począwszy od Tajwanu, Hajnanu, Mandżurii i wschodnich Chin na rzecz Republiki Chińskiej, Sachalinu i Kuryli na rzecz ZSRR, Azję Południowo-Wschodnią na rzecz Wielkiej Brytanii i Francji, kończąc na stracie Korei zamienionej w 1948 na dwa oddzielne państewka kontrolowane przez USA i ZSRR (spowodowane wojną koreańską). Cesarz Hirohito musiał zrzec się statutu boga, w 1946 roku uchwalono konstytucję zmieniającą diametralnie ustrój kraju. Zbrodniarze wojenni zostali skazani w Międzynarodowym Trybunale Wojskowym dla Dalekiego Wschodu w Tokio w 1948 roku. Wojna stworzyła sprzyjające warunku do uzyskania niepodległości przez DRW (1945), Filipin (1946) i Birmy (1948).
    * W Afryce Północnej Libia i Somalia, dawne posiadłości włoskie, dostały się pod okupację aliantów zachodnich (w 1951 r. Libia ogłosiła niepodległość, a w 1950 r. Somalia znalazła się pod władzą ONZ). W 1941 r. niepodległość odzyskała Abisynia (od 1936 włoska). Na Bliskim Wschodzie okazję do ogłoszenia niezależności zyskała Syria (1946).

Ej ja tu jestem prospamer!! :P :P

hahahahaha
a to teraz dam spam :D






  - konflikt zbrojny (28 lipca 1914 – 11 listopada 1918)[2] pomiędzy Ententą, do której należały Wielka Brytania, Francja, Rosja, Serbia, Japonia, Włochy (od 1915), Stany Zjednoczone (od 1917) a Państwami Centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię. Największy konflikt zbrojny[3] od czasu wojny secesyjnej w Ameryce i wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej dwadzieścia jeden lat po zakończeniu I wojny światowej.
Spis treści
[ukryj]

    * 1 Przyczyny wojny i wybuch konfliktu
          o 1.1 Nacjonalizm, imperializm i darwinizm społeczny
          o 1.2 Wewnętrzna polityka Niemiec
          o 1.3 Otto von Bismarck i załamanie się systemu sojuszy
          o 1.4 Strategia ofensywna – plan Schlieffena
          o 1.5 Wyścig zbrojeń
          o 1.6 Kryzysy w Afryce i na Bałkanach
          o 1.7 Zamach w Sarajewie
          o 1.8 „Zasada domina”
    * 2 Pierwsze starcia
    * 3 Zachodni teatr działań wojennych
          o 3.1 Rok 1914 – niemiecka inwazja na Belgię i Francję
          o 3.2 Rok 1915 – patowa sytuacja na froncie
          o 3.3 Rok 1916 – pojedynki artyleryjskie i ważniejsze starcia
          o 3.4 Rok 1917 – Stany Zjednoczone wkraczają do akcji
          o 3.5 Rok 1918 – ostatnia ofensywa
    * 4 Wschodni teatr działań wojennych
          o 4.1 Rok 1914 – Ofensywa rosyjska
          o 4.2 Działania wojsk austriackich
          o 4.3 Rok 1915 – Przejęcie inicjatywy przez Niemców
          o 4.4 Rok 1916 – Rosyjska ofensywa Brusiłowa
          o 4.5 Rok 1917 – Decydujące rozstrzygnięcia
    * 5 Front bałkański
    * 6 Front włoski
          o 6.1 Pierwsza bitwa pod Isonzo
          o 6.2 Ofensywa Asiago
          o 6.3 Dalsze starcia w dolinie Isonzo
          o 6.4 Rok 1917: przybycie Niemców
          o 6.5 Bitwa nad Piawą
          o 6.6 Decydująca bitwa pod Vittorio Veneto
    * 7 Wojna w Afryce
          o 7.1 Niemiecka Afryka Wschodnia
          o 7.2 Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia
    * 8 Środkowy Wschód i Kaukaz
          o 8.1 Irak
          o 8.2 Arabia
          o 8.3 Egipt i Palestyna
          o 8.4 Gallipoli
    * 9 Wojna na morzu
          o 9.1 Bitwy
          o 9.2 Blokada Niemiec
          o 9.3 Wojna podwodna
    * 10 Ogólna charakterystyka wojny
          o 10.1 I wojna światowa jako wojna statyczna
          o 10.2 System obronny
          o 10.3 Konstrukcja okopów
          o 10.4 Wykorzystanie ukształtowania terenu
          o 10.5 Życie w okopach
          o 10.6 Śmierć w okopach
          o 10.7 Uzbrojenie
                + 10.7.1 Broń piechoty
                + 10.7.2 Karabiny maszynowe
                + 10.7.3 Moździerze
                + 10.7.4 Artyleria
                + 10.7.5 Gazy bojowe
          o 10.8 Lotnictwo
          o 10.9 Podkopy
          o 10.10 Sposób walki w okopach
          o 10.11 Taktyka
          o 10.12 Łączność
          o 10.13 Próby przełamania impasu w walce
    * 11 Technika w I wojnie światowej
    * 12 Koniec wojny
    * 13 Skutki wojny
          o 13.1 Skutki gospodarcze
          o 13.2 Skutki społeczne
          o 13.3 Skutki polityczne
    * 14 Bilans wojny
    * 15 Ciekawostki
    * 16 Zobacz też
    * 17 Bibliografia
    * 18 Przypisy
    * 19 Linki zewnętrzne

Przyczyny wojny i wybuch konfliktu [edytuj]

Nacjonalizm, imperializm i darwinizm społeczny [edytuj]
Uczestnicy I wojny światowej (ciemny kolor – państwa centralne, niebieski – Ententa)
Uczestnicy I wojny światowej (ciemny kolor – państwa centralne, niebieski – Ententa)

Kongres wiedeński, który ukształtował ład terytorialny Europy, całkowicie pomijał dążenia narodów do samostanowienia, zajmując się tylko kwestią zabezpieczenia na jak najdłuższy czas kontrolowanej przez zwycięskie mocarstwa stabilizacji na kontynencie. Przez długi czas postanowienia kongresowe funkcjonowały dzięki istnieniu tzw. "Świętego Przymierza", ale między poszczególnymi mocarstwami europejskimi coraz częściej zaczęło dochodzić do nieporozumień. Zjednoczenie Włoch w roku 1861 i Niemiec w roku 1871, będące wynikiem dążeń nacjonalistycznych, poważnie naruszyło wcześniejszą równowagę sił. W wyniku wojny francusko-pruskiej – 1870, Francja straciła Alzację i Lotaryngię na rzecz Niemiec, co zrodziło w narodzie francuskim chęć odwetu na sąsiedzie i zmazania hańby klęski (ruch ten nazwano rewanżyzmem). Także w Austro-Węgrzech i na Bałkanach dochodziło do licznych spięć na tle etnicznym. Niepokoje te były podsycane szczególnie w południowej części cesarstwa, gdzie mieszkały liczne narody słowiańskie, podatne na doktrynę panslawizmu[4] szerzoną przez Serbię i Rosję[5]. Przeciwieństwem panslawizmu był pangermanizm, którego zwolennicy funkcjonowali w elitach rządowych Niemiec i Austro-Węgier, co prowadziło nieuchronnie do zaognienia konfliktu.
Brytyjski plakat propagandowy zachęcający do wstępowania do armii
Brytyjski plakat propagandowy zachęcający do wstępowania do armii

Jednym z czynników, który wpłynął na zwiększenie się współzawodnictwa pomiędzy państwami europejskimi, był imperializm. Wielka Brytania, Niemcy i Francja potrzebowały zamorskich rynków zbytu dla swoich towarów, których produkowano coraz więcej w wyniku postępów rewolucji przemysłowej. Kraje te dokonywały ekspansji gospodarczej w Afryce, Azji i Oceanii. Francja i Anglia zdołały pokojowo rozwiązać wszelkie kwestie sporne dotyczące kolonii. Jednak obydwa te państwa nie potrafiły sobie poradzić z postawą roszczeniową II Rzeszy, która prowadziła agresywną politykę w tym zakresie (m.in. w północnej Afryce), co prowadziło do licznych napięć. Na Bliskim Wschodzie rozpadające się Imperium Osmańskie kusiło sąsiednie Austro-Węgry oraz Rosję, które przygotowywały się do podziału ziem słabnącego sąsiada.

W końcu XIX w. pojawiła się nowa doktryna filozoficzna i społeczna nazywana darwinizmem społecznym. Polegała ona na uznaniu i wyolbrzymianiu wzajemnego współzawodnictwa pomiędzy różnymi narodowościami, grupami etnicznymi czy rasami. Teorie te wykorzystywały myśl Darwina odnoszącą się do procesu ewolucji biologicznej i konkurencji międzygatunkowej, rozumianej tutaj jako "przeżycie najsilniejszych". Taka ideologia doskonale wpasowywała się w imperialną politykę prowadzoną przez mocarstwa europejskie. Usprawiedliwiała brutalną "walkę o przetrwanie" pomiędzy poszczególnymi państwami, w której silniejszy miał zwyciężać słabszego[6], co w okresie międzywojennym legło u podstaw nazistowskiego rasizmu. Darwinizm społeczny bywał też uzasadnieniem podbojów kolonialnych dokonywanych w Afryce i w Azji.

W krajach takich jak Austro-Węgry czy Niemcy dochodziła jeszcze do tego walka pomiędzy kulturą germańską a słowiańską (patrz Kulturkampf). Dla ówczesnych imperiów europejskich kwestia rozwoju i uzyskania przewagi wojskowej nad sąsiadami była sprawą kluczową. Stagnacja w rozumieniu kreatorów polityki imperialnej oznaczać miała jedynie upadek i katastrofę. Taka filozofia była katalizatorem tworzenia się postaw roszczeniowych w stosunkach między państwami oraz dążenia do jak największych cesji terytorialnych.

Wewnętrzna polityka Niemiec [edytuj]

W niemieckich wyborach do parlamentu w 1912 stosunkowo dużą liczbę głosów[7] uzyskała lewicowa Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD). Ówczesny rząd niemiecki był zdominowany przez pruskich junkrów, którzy obawiali się wzrastających sympatii wyborców dla lewicy. Dlatego[8] prawica niemiecka szukała konfliktu zewnętrznego, który odwróciłby uwagę społeczeństwa od spraw politycznych, a wzbudził patriotyczne wsparcie dla rządu. Według innych jednak[9], niektórzy konserwatyści pruscy obawiali się wojny (nawet zwycięskiej), bo mogłaby ona wzbudzić w narodzie nastroje rewolucyjne, szczególnie gdyby wojna była długa i wyniszczająca.

Otto von Bismarck i załamanie się systemu sojuszy [edytuj]
Otto von Bismarck – twórca nowego ładu europejskiego w końcu XIX w.
Otto von Bismarck – twórca nowego ładu europejskiego w końcu XIX w.

I wojna światowa była po części spowodowana istnieniem dwóch wrogich sojuszy – Trójporozumienia (Wielka Brytania, Francja, Rosja) oraz Trójprzymierza (Niemcy, Austro-Węgry oraz Włochy), które rozwinęły się za sprawą kanclerza Rzeszy – Bismarcka po wojnie francusko-pruskiej. Bismarck dążąc do odizolowania Francji doprowadził do zawarcia przymierza w 1879 pomiędzy Niemcami i Austro-Węgrami przeciw Rosji (w wypadku wojny między Niemcami a Francją Austro-Węgry miały zachować neutralność). Kiedy Francja zajęła Tunezję, "żelazny kanclerz" wykorzystał niezadowolenie Włochów (którzy sami zamierzali zająć Tunezję) i doprowadził do wciągnięcia Italii do sojuszu przeciwko Francji w 1882. W zamian za to, że Włochy miały pozostać neutralne, jeżeliby doszło do ataku Rosji na Austro-Węgry; Niemcy i Austro-Węgry zgodziły się pomóc Włochom, gdyby te zostały zaatakowane przez Francję. Wzajemna nieufność pomiędzy Austrią a Rosją pogłębiała się wraz z kolejnymi konfliktami na Bałkanach. Na razie nie doszło do wojny, bo Bismarckowi udało się doprowadzić do zawarcia pomiędzy Rosją i Niemcami: tzw. traktatu reasekuracyjnego, który stanowił, że obydwa kraje pozostaną neutralne w stosunku do siebie, jeżeli którekolwiek z nich będzie w stanie wojny.

Po zdymisjonowaniu Bismarcka (1890) przez nowego cesarza Niemiec Wilhelma II doszło do zasadniczej zmiany polityki zagranicznej Rzeszy. Ówcześni członkowie rządu byli nieprzychylnie nastawieni do Słowian, a do Rosji w szczególności, co sprawiło, że traktat reasekuracyjny z tym krajem nie miał już racji bytu i nie został przedłużony. Francja wykorzystała nadarzającą się okazję i zdobyła nowego sojusznika w osobie cara Mikołaja II, zawierając z nim ostatecznie sojusz obronny w 1894 Wilhelm II poczuł się nagle osaczony z dwóch stron. Wielka Brytania nabierała coraz większych podejrzeń co do intencji polityków niemieckich, co było spowodowane m.in. ogromną rozbudową floty niemieckiej, która mogła zagrozić panowaniu na morzach marynarki brytyjskiej. Sytuacji nie poprawiło także popieranie powstańców burskich przez Niemcy.

W wyniku tego Francja i Wielka Brytania postanowiły przezwyciężyć wzajemne animozje i zawarły ze sobą układ o nazwie Entente Cordiale (fr. serdeczne porozumienie) w 1904. Do porozumienia tego dołączyła wkrótce Rosja w 1907. Wielką Brytanię łączył także układ sojuszniczy z Japonią. Na dodatek Wilhelm II jeszcze bardziej rozsierdził Rosję popierając roszczenia austriackie na Bałkanach. Tak więc Europa na początku XX w. została podzielona na dwa wrogie sobie obozy: Ententę i Trójprzymierze.

Strategia ofensywna – plan Schlieffena [edytuj]

Nie bez znaczenia dla wybuchu konfliktu były także poglądy czołowych dowódców armii europejskich. Teoretycy wojskowi uważali, że aby wygrać konflikt, należy uderzyć jako pierwszy i w ten sposób uzyskać przewagę nad przeciwnikiem. Podstawowym środkiem prowadzącym do wygranej miała być jak najszybciej przeprowadzona mobilizacja i uniknięcie zaskoczenia oraz znalezienia się w defensywie. Niektórzy analitycy twierdzą, że zarządzenia mobilizacyjne były ukształtowane w tak ścisły sposób, że po ich wprowadzeniu w życie nie można już było ich odwołać bez popadania w dezorganizację kraju. Rozpoczęcie mobilizacji powodowało także usztywnienie polityki zagranicznej i wszelkie inicjatywy pokojowe kończyły się zazwyczaj niepowodzeniami.

Niemieckie dowództwo przewidywało, że w razie wybuchu powszechnej wojny europejskiej Niemcy najpierw uderzą na Francję i doprowadzą do jej szybkiego pokonania, aby w ten sposób nie dać czasu Rosji na zmobilizowanie swych ogromnych rezerw ludzkich. W ten sposób po wyeliminowaniu jednego przeciwnika wszystkie siły niemieckie miały być następnie przerzucone na wschód. Mimo, że plan (blitzkrieg) został opracowany przez grafa Alfreda von Schlieffena jeszcze przed 1905 r., to dowództwo niemieckie pokładało w nim wielkie nadzieje w szczególności od czasu wojny rosyjsko-japońskiej, która obnażyła wszystkie słabości carskiej Rosji.

Wyścig zbrojeń [edytuj]
Cesarz niemiecki – Wilhelm II
Cesarz niemiecki – Wilhelm II

W przygotowaniach do wojny przodowały cesarskie Niemcy. Większość ówczesnych państw skopiowała rozwiązania zastosowane z takim powodzeniem w armii pruskiej podczas wojny z Francją w 1870 roku. Wprowadzono powszechny obowiązek wojskowy, opracowano system rezerw materiałowych oraz szczegółowe plany działań wojennych na wypadek konfliktu. Rozwój technologiczny i organizacyjny doprowadził do utworzenia sztabów generalnych z precyzyjnymi harmonogramami mobilizacji i działań ofensywnych.

Armie i marynarki wojenne doszły do olbrzymich rozmiarów. Lądowe armie Francji i Niemiec podwoiły swoją liczebność w latach 1870-1914. Wyścig zbrojeń morskich był szczególnie widoczny pomiędzy Wielka Brytanią i Niemcami. W 1889 Anglia wypracowała doktrynę Two Powers Standard, wg której aby zapewnić sobie panowanie na morzu musiała posiadać flotę większą niż dwie największe połączone ze sobą floty innych państw. To sprawiło, że doszło do opracowania nowych modeli okrętów wojennych przez Johna Fishera w 1906 – tzw. drednotów. Wojna rosyjsko-japońska w 1905 ukazała siłę nowoczesnej floty i skłaniała mocarstwa europejskie do budowania coraz mocniej opancerzonych i uzbrojonych w działa o wielkich kalibrach jednostek. Gdy Wielka Brytania zwiększyła produkcję okrętów wojennych, Niemcy w odpowiedzi natychmiast uczyniły to samo i też wdrożyły do produkcji drednoty. Mimo tego, że czyniono międzynarodowe wysiłki w celu spowolnienia tego błędnego koła zbrojeń, m.in. podczas konwencji haskich w 1899 i 1907, to były one skazane na niepowodzenie (do fiaska tych konferencji przyczyniło się też w dużym stopniu światowe lobby zbrojeniowe, w którym działali tacy potentaci jak: Krupp, Vickers czy Schneider-Creusot).

Kryzysy w Afryce i na Bałkanach [edytuj]

Starcie się potęg europejskich miało ujście w kilku kryzysach w Maroku i na Bałkanach, które mogły doprowadzić do wybuchu wojny. W 1905 Niemcy ogłosiły swoje wsparcie dla wysiłków niepodległościowych Maroka – afrykańskiej kolonii, którą Wielka Brytania zgodziła się oddać pod protektorat Francji w 1904 r. Brytyjczycy w konflikcie francusko-niemieckim stanęli po stronie Francji, a wojny udało się uniknąć tylko dzięki konferencji w Algeciras w 1906, na której Maroko zostało ostatecznie przyznane Francji.

Inny konflikt został spowodowany przez Austro-Węgry, które dokonały w 1908 aneksji byłej prowincji tureckiej – Bośni. Tzw. "Ruch Wielkoserbski" za cel postawił sobie m.in. zdobycie "słowiańskiej" Bośni, wywołując tym samym poczucie zagrożenia w Austrii ze strony Serbii. Rosja, związana z Serbią sojuszem, poparła ją w sporze i ogłosiła mobilizację. To z kolei sprawiło, że Niemcy zagroziły wojną Rosji. Wybuch wojny został jednak odłożony w czasie, bo Rosja na razie postanowiła się wycofać z konfliktu, ale mimo to wzajemne stosunki pomiędzy Rosją i Austro-Węgrami pozostały bardzo napięte.

II kryzys marokański nastąpił w 1911, kiedy to Niemcy wysłały swoją kanonierkę do Agadiru w proteście przeciwko wkroczeniu wojsk francuskich do stolicy kraju, Fezu. Wojska te miały ochraniać europejską ludność Fezu przed zamieszkami niepodległościowymi w Maroku, lecz Niemcy uznali, że Francja w ten sposób naruszyła porozumienie z Algeciras. Anglia znów stanęła po stronie Francji i ostrzegła Niemcy przed podejmowaniem jakichkolwiek nierozważnych kroków. Niemcy otrzymały część francuskiej Afryki Równikowej, a Francja w zamian za to objęła protektorat nad Marokiem.

Oprócz tych wydarzeń doszło także do wybuchu dwóch wojen bałkańskich, w których najpierw Grecja, Serbia i Bułgaria zajęły prawie całe europejskie terytorium Turcji, a następnie do wybuchu konfliktu pomiędzy zwycięzcami o podział zdobytych terytoriów (Grecja, Serbia i Rumunia wystąpiły przeciwko Bułgarii). Dochodziło także do coraz częstszych napięć pomiędzy Austro-Węgrami a Serbią, w szczególności gdy Austro-Węgry wymusiły na Serbii oddanie niektórych zdobyczy uzyskanych w wojnach bałkańskich.

Zamach w Sarajewie [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Zamach w Sarajewie.
HMS Dreadnought – brytyjski okręt wojenny, będący jednym z przejawów wyścigu zbrojeń
HMS Dreadnought – brytyjski okręt wojenny, będący jednym z przejawów wyścigu zbrojeń

28 czerwca 1914 arcyksiążę austriacki Franciszek Ferdynand, następca tronu został zastrzelony w Sarajewie w Bośni przez Gawriło Principa – serbskiego nacjonalistę należącego do organizacji Czarna Ręka (serb. Црна рука/Crna Ruka). Natychmiast po tym zabójstwie Niemcy ogłosiły całkowite poparcie dla dalszych działań Austrii, prowokując ją tym samym do wypowiedzenia wojny Serbii, podczas gdy Francja zapewniła o swoim poparciu Rosję. Austro-Węgry, które miały informacje o tym, że rząd serbski był inspiratorem zamachu, wystosowały wobec Serbii ultimatum, które zawierało warunki praktycznie nie do zaakceptowania, ponieważ prowadziły one do ograniczenia suwerenności tegoż kraju. Serbia zgodziła się z prawie wszystkimi żądaniami oprócz jednego – a mianowicie prawa władz austriackich do prowadzenia własnego dochodzenia na terytorium Serbii. Austro-Węgry uznały tę odpowiedź za niewystarczającą.

„Zasada domina” [edytuj]

Austro-Węgry wypowiedziały 28 lipca 1914 wojnę Serbii i w tym momencie zaczęła działać "zasada domina" uzasadniona skomplikowanym systemem sojuszy międzynarodowych: 29 lipca Rosja zarządziła częściową mobilizację tylko przeciwko Austro-Węgrom, jako krok poparcia dla Serbii, później ogłosiła jednak powszechną mobilizację. Niemcy 31 lipca zagroziły wypowiedzeniem wojny w wypadku, gdyby Rosja przeprowadziła pełną mobilizację. W odpowiedzi na to także Francja ogłosiła mobilizację. 1 sierpnia II Rzesza ogłosiła wojnę z Rosją, a dwa dni później z Francją. Niemiecka inwazja na Belgię, z pogwałceniem jej neutralności, zmusiła Wielką Brytanię do zadeklarowania stanu wojny z Niemcami. Do konfliktu przystąpiły także dominia Wielkiej Brytanii oraz Japonia, która miała z nią umowę sojuszniczą.

Pierwsze starcia [edytuj]
Francuscy kirasjerzy w roku 1914, jeszcze w kolorowych mundurach i zbrojach
Francuscy kirasjerzy w roku 1914, jeszcze w kolorowych mundurach i zbrojach

Jedne z pierwszych działań zbrojnych w tej wojnie zostały podjęte w Afryce i na Pacyfiku w koloniach i na terytoriach zamorskich państw europejskich. 8 sierpnia 1914 połączone siły francuskie i brytyjskie uderzyły na protektorat niemiecki Togo w zachodniej części Afryki. Niedługo potem 10 sierpnia, oddziały niemieckie zaatakowały Południową Afrykę – część brytyjskiego imperium kolonialnego. Nowa Zelandia – jedno z dominiów angielskich – okupowała od 30 sierpnia niemieckie wyspy Samoa (a dokładniej ich zachodnią część)[10]; 11 września australijska marynarka i siły lądowe wylądowały na wyspie Neu Pommern (obecnie Nowa Brytania), która była częścią niemieckiej Nowej Gwinei. W ciągu zaledwie kilku miesięcy siły Ententy wyparły albo przyjęły kapitulację wszystkich wojsk niemieckich na Pacyfiku (większość wysp pacyficznych została zajęta przez Japonię). Oddziały Rzeszy stawiały jedynie zaciekły opór w niektórych rejonach Afryki (głównie na terenie dzisiejszej Tanzanii).

W Europie armie państw centralnych – Niemiec i Austro-Węgier cierpiały na brak współpracy sztabów oraz współdziałania wywiadów wojskowych, dlatego też często sojusznicy nie wiedzieli o swoich planach działań. Na początku Niemcy zagwarantowały wsparcie dla armii austriackiej, podczas jej inwazji na Serbię, ale obietnice te nie znalazły pokrycia w rzeczywistości. Austro-Węgry miały nadzieję, że Niemcy zabezpieczą ich północne skrzydło zagrożone przez Rosję. Jednak plany naczelnego dowództwa niemieckiego przewidywały najpierw uderzenie wszystkimi siłami na Francję, natomiast czoło armii rosyjskiej miała stawić armia austriacka. Te wzajemne nieporozumienia sprawiły, że armia austriacka musiała przegrupować swoje wojska z południa na północ, aby stawić czoła nadciągającemu atakowi, ale wojska austriackie uderzające z północy natknęły się na siły serbskie 12 sierpnia i stoczyły z nimi bitwę nad rzeką Cer, w której Austriacy zostali pobici.
Niemieccy żołnierze jadący na front. Napis na wagonie głosi: Z Monachium przez Metz do Paryża
Niemieccy żołnierze jadący na front. Napis na wagonie głosi: Z Monachium przez Metz do Paryża

Z biegiem czasu Serbowie zajęli zdecydowanie defensywne pozycje wobec wojsk c.k.-austriackich, które uderzyły po raz kolejny 16 sierpnia w miejscu styku dywizji serbskich. W czasie zaciekłych nocnych walk Serbowie niespodziewanie dostali posiłki, które przybyły pod wodzą Stepy Stepanovica. Trzy dni później Austriacy wycofali się za Dunaj ponosząc ciężkie straty, liczące 21 tys. ludzi przy 16 tys. strat serbskich. Było to pierwsze większe zwycięstwo Ententy w tej wojnie. Austriacy nie osiągnęli głównego celu, jakim było zlikwidowanie południowego frontu; okazało się, że bez niemieckiego wsparcia nie są sobie w stanie poradzić z dwoma przeciwnikami naraz (Rosją i Serbią).

Plan niemiecki przewidywał gwałtowne uderzenie jak największymi siłami na Francję, w celu jej całkowitego wyeliminowania z wojny, a następnie zwrócenia całej armii przeciwko wolno mobilizującej się Rosji. Zgodnie z planem Schlieffena uderzenie na Francję miało być przeprowadzone z północy, przez terytorium Belgii w celu uniknięcia przedzierania się przez silne umocnienia graniczne. W celu dokonania takiego ataku Niemcy wystosowały do rządu belgijskiego notę, w której domagały się prawa do przemarszu swoich oddziałów, obiecując ścisłą współpracę sojuszniczą, jeśli Belgowie się zgodzą. Rząd belgijski odmówił, w odpowiedzi na co wojska Rzeszy zaatakowały ten kraj; jednocześnie zajęto mały Luksemburg. Plany niemieckie nie przewidziały silnego oporu na jaki napotkano w pobliżu miasta Liège, gdzie znajdowały się silne umocnienia. Armia cesarska posuwała się jednak, mimo silnego oporu belgijskiego, naprzód, w kierunku Francji. Wielka Brytania wysłała na pomoc swojemu sojusznikowi korpus ekspedycyjny ("British Expeditionary Forces" – BEF), który ruszył na wschód, w celu udzielenia pomocy Belgii. Pierwszy żołnierz brytyjski został zabity w tej wojnie 21 sierpnia 1914 w pobliżu Mons.

Zachodni teatr działań wojennych [edytuj]
Sytuacja na froncie zachodnim w 1914
Sytuacja na froncie zachodnim w 1914

Rok 1914 – niemiecka inwazja na Belgię i Francję [edytuj]

Pierwszą bitwą na terenie Belgii było oblężenie Liège w dniach 5-16 sierpnia. Po upadku Liège większość sił belgijskich wykonała odwrót w kierunku Antwerpii i Namuru. Wojska niemieckie w swoim marszu na teren Francji ominęły armię belgijską, która jednak stanowiła teraz poważne zagrożenie dla ich skrzydła z którego to powodu miasto Namur było oblegane przez Niemców od 20 do 23 sierpnia.

Francuski plan ofensywy (Plan XVII), przewidywał zajęcie Alzacji i Lotaryngii. 14 sierpnia rozpoczęło się jego wykonanie poprzez uderzenia na Sarrebourg w Lotaryngii i Mullhouse w Alzacji. Francuzi zdobyli to pierwsze miasto i doszli do rzeki Saary, później zostali wyparci z tego obszaru. Niemiecki kontratak odbił Sarrebourg 20 sierpnia. Także miasto Mullhouse zdobyte początkowo przez armię francuską musiało zostać opuszczone ze względu na osłabienie oddziałów znajdujących się w Lotaryngii.
Niemiecka piechota w czasie ataku (1914)
Niemiecka piechota w czasie ataku (1914)

Po przejściu Belgii i Luksemburga w końcu sierpnia i dostaniu się do północnej Francji, wojska niemieckie napotkały połączone siły francuskie pod dowództwem Josepha Joffre'a i brytyjskie dowodzone przez sir Johna Frencha. Wywiązała się seria starć zwanych bitwą graniczną. Główne walki toczyły się w rejonie Charleroi i Mons. Po przegranej aliantów ich dowództwo zarządziło odwrót generalny, w czasie którego doszło do bitew pod Le Cateau i Guide oraz oblężenia Maubeuge.

Czołowe oddziały niemieckie znalazły się już w odległości 70 km od Paryża, ale zostały niespodziewanie uszczuplone, ponieważ trzeba było odesłać dwa korpusy armijne do Prus Wschodnich[11]. W tej sytuacji stoczona w dniach od 6 do 12 września pierwsza bitwa nad Marną zmusiła Niemców do odwrotu na północ od rzeki Aisne, gdzie wojska okopały się, rozpoczynając tym samym na froncie zachodnim statyczny okres wojny, który miał trwać przez następne trzy lata. Podczas odwrotu armii cesarskiej, przeciwnicy próbowali się wzajemnie oskrzydlić w tzw. wyścigu do morza, co bardzo szybko doprowadziło do rozwinięcia się systemu okopów sięgających teraz od kanału La Manche do granicy ze Szwajcarią.

Rok 1915 – patowa sytuacja na froncie [edytuj]
Sytuacja na froncie zachodnim na przełomie 1915/16
Sytuacja na froncie zachodnim na przełomie 1915/16

Pomiędzy wybrzeżem a Wogezami znajdowało się wybrzuszenie linii frontu, które nosiło nazwę Noyon, od zdobytego tam przez Niemców miasta, był to najdalszy punkt zasięgu wojsk cesarskich w pobliżu Compiègne. Plan opracowany przez Joffre'a przewidywał uderzenie w to najsłabsze miejsce z obydwu skrzydeł i odcięcie. Brytyjczycy mieli nacierać z północy i posuwać się w kierunku na Artois, podczas gdy Francuzi mieli zaatakować Szampanię.

10 marca w akcji będącej częścią większej ofensywy w obszarze Artois, armia brytyjska uderzyła na Neuve Chapelle próbując zdobyć wzniesienie Aubers. Atak wykonywało 4 dywizje na froncie o szerokości 3 km. Poprzedził go gwałtowny ostrzał artyleryjski trwający ponad pół godziny. Pierwsze uderzenie osiągnęło duże sukcesy i zdobyło wioskę w przeciągu 4 godzin. Jednak natarcie zostało spowolnione ze względu na problemy z komunikacją i z zaopatrzeniem. To dało Niemcom czas na ściągnięcie rezerw i wykonanie kontrataku, któremu udało się zapobiec zdobyciu wzgórza Aubers. Gen. John French winił za niepowodzenie operacji braki w zaopatrzeniu w amunicję artyleryjską (mimo tego, że Brytyjczycy zużyli tylko jedną trzecią wszystkich pocisków, a początkowy atak zakończył się sukcesem).
Liczenie poległych
Liczenie poległych

Niemcy starali się utrzymać niezmienioną sytuacją na froncie i jednocześnie przygotowywali ofensywę w rejonie miasta Ypres, które Brytyjczycy zdobyli w listopadzie 1914 w czasie pierwszej bitwy w tym rejonie. Uderzenie to miało na celu odwrócenie uwagi od głównego ataku, który miał zostać wykonany na froncie wschodnim oraz przeszkodzenie wprowadzeniu w życie planów francusko-brytyjskich, a także przetestowanie nowej broni. Po dwudniowym bombardowaniu, 22 kwietnia 1915 wojska niemieckie wypuściły gaz chlorowy, który został zaniesiony z wiatrem nad okopy brytyjskie. Zielono-żółta chmura zaczęła dusić obrońców; jednostki tyłowe rzuciły się do panicznej ucieczki, co spowodowało wytworzenie się 3 kilometrowej luki w liniach alianckich. Jednak Niemcy nie mieli wystarczających sił, aby wykorzystać okazję. Szybko przerzuceni w ten rejon Kanadyjczycy opanowali sytuację i zahamowali postępy przeciwnika. Ta bitwa była pierwszym użyciem na masową skalę gazów bojowych (Niemcy użyli 168 ton trujących substancji tylko w tym konkretnym przypadku), które spowodowały śmierć 5 tys. ludzi[12].

Atak chemiczny został powtórzony dwa dni później i spowodował cofnięcie się linii alianckiej o 2 km. Ale i ta okazja nie została wykorzystana. Później alianci nie dali się już zaskoczyć[13]. Nowe metody obronne przeciwko atakom chemicznym zostały z powodzeniem zastosowane 27 kwietnia, 40 km na południe od Ypres w bitwie pod Hulluch, gdzie 16. irlandzka dywizja piechoty wytrwała na swoich pozycjach pomimo oparów gazu.

Na jesieni 1915 na niebie nad polami bitew coraz częściej zaczęły się pojawiać się samoloty. Alianci samoloty niemieckie zwali "Plagą Fokkera"[14]; alianckie zwiadowcze dwupłaty zostały prawie wyparte przez siły przeciwnika. Do tej pory samoloty były głównie używane do obserwacji i fotografowania pozycji nieprzyjacielskich; teraz myśliwce niemieckie zdobyły ogromną przewagę nad maszynami brytyjskimi i francuskimi, bo mogły strzelać z karabinów maszynowych umieszczanych najpierw za stanowiskiem drugiego pilota, następnie zaś za śmigłem.
Niemieccy żołnierze w czasie bitwy nad Marną
Niemieccy żołnierze w czasie bitwy nad Marną

We wrześniu 1915 alianci przeprowadzili nową ofensywę, w której Francuzi zaatakowali w Szampanii, a Brytyjczycy w Loos. Oddziały francuskie spędziły całe lato na przygotowaniach do ataku, przy czym Brytyjczycy, aby zwolnić większą liczbę francuskich wojsk, obsadzili dłuższy odcinek frontu. Ostrzał artyleryjski pozycji niemieckich był prowadzony według zdjęć z rozpoznania lotniczego i rozpoczął się 22 września. Główne uderzenie zostało przeprowadzone 25 września. Na początku czyniono duże postępy, ale Niemcy przewidywali możliwość takiego ataku i dobrze się do niego przygotowali; za główną linią okopów zbudowali dodatkowe pozycje obronne sięgające nawet 3 kilometrów w głąb. To pozwoliło im na powstrzymanie Francuzów, którzy próbowali ponawiać natarcia aż do listopada.

25 września zostało przeprowadzone natarcie brytyjskie na Loos, mające jedynie na celu wsparcie głównego uderzenia francuskiego. Atak ten został poprzedzony 4 dniowym przygotowaniem artyleryjskim, w czasie którego wystrzelono 250 tys. pocisków oraz ponad 5 tys. pojemników z gazem chlorowym. Główne siły uderzenia stanowiły 2 korpusy ponadto dwa dodatkowe korpusy przeprowadzały ataki pozorujące na Ypres. Brytyjczycy ponieśli tu bardzo ciężkie straty, głównie w wyniku ognia karabinów maszynowych i osiągnęli bardzo małe postępy. Nowe natarcie poprowadzone 13 października przyniosło już zdecydowanie lepsze efekty.

Rok 1916 – pojedynki artyleryjskie i ważniejsze starcia [edytuj]
Australijscy żołnierze w okopach w czasie bitwy pod Ypres w 1917
Australijscy żołnierze w okopach w czasie bitwy pod Ypres w 1917

Niemiecki szef sztabu – Erich von Falkenhayn twierdził, że przełamanie linii frontu jest niemożliwe, ale uważał, że jeżeli Francuzi w dalszym ciągu będą ponosić tak olbrzymie straty, to może to doprowadzić do całkowitego ich wyczerpania i kapitulacji. Wychodząc z takiego założenia podjął dwie decyzje: pierwsza dotyczyła nieograniczonej wojny podwodnej, a druga zadawania jak największych strat aliantom bez osiągania wyższych celów strategicznych. Zamierzał przeprowadzić atak, który miał spowodować jak największe ubytki w oddziałach francuskich; celem były pozycje z których Francuzi nie mogli ustąpić ze względu na ich ważne znaczenie strategiczne i prestiżowe, co miało sprawić, że armia francuska – z braku możliwości odwrotu – znajdzie się w pułapce. Wszystkie kryteria spełniało Verdun, ważna twierdza, otoczona pierścieniem fortów, leżąca blisko linii niemieckich i chroniąca bezpośrednią drogę na Paryż. Operacja niemiecka nosiła kryptonim Gericht (niem. sąd).

Falkenhayn ograniczył pas natarcia do 4-6 km, aby skoncentrować w tym miejscu jak największą siłę ognia i zapobiec przełamaniu linii niemieckich przez ewentualną kontrofensywę. Utrzymywano także ścisłą kontrolę nad rezerwami, które były zgromadzone w takiej liczbie, aby cały czas podtrzymywać atak. Podczas przygotowania uderzenia, stosunkowo dużą rolę odegrało lotnictwo niemieckie, które w początkowej fazie zniszczyło większość samolotów alianckich, co pozwoliło na uzyskanie panowania w powietrzu nad twierdzą i swobodne operowanie niemieckich bombowców i samolotów obserwacyjnych. Dzięki temu ostrzał artyleryjski atakujących był w miarę dokładny. Jednak w maju na niebie nad Verdun pojawiły się francuskie eskadry pościgowe (fran. escadrilles de chase) z nowoczesnymi myśliwcami typu Nieuport. Utarczki powietrzne przerodziły się w bitwę lotniczą o niespotykanej dotychczas skali. Każda ze stron usiłowała zdobyć panowanie w powietrzu, aby bez przeszkód dokonywać zwiadu lotniczego i bombardować pozycje przeciwnika.

Bitwa pod Verdun zaczęła się 21 lutego 1916 z dziewięciodniowym opóźnieniem spowodowanym burzami śnieżnymi. Po 8.dzinnym ostrzale artyleryjskim do boju ruszyły tyraliery niemieckie, ale ku ich zaskoczeniu Francuzi zawzięcie utrzymywali się na swoich pozycjach, z których nie mogły ich wymieść nawet[15] miotacze ognia. Jednak po pewnym czasie przewaga oddziałów niemieckich zaczęła być coraz bardziej widoczna i Francuzi utracili prawie wszystkie forty czołowe, łącznie z wielkim fortem Douaumont. Jednak dzięki alianckim posiłkom 28 lutego udało się zatrzymać postępy wojsk cesarskich.
Żołnierze brytyjscy w czasie walk nad Sommą w lipcu 1916
Żołnierze brytyjscy w czasie walk nad Sommą w lipcu 1916

Teraz Niemcy skupili swą uwagę na wzgórzu Le Mort Homme na północy, skąd operowała francuska artyleria. Po jednych z najzaciętszych szturmów tej kampanii wzgórze zostało zdobyte w końcu maja. Po zmianie we francuskim sztabie generalnym Philippe Pétain – preferujący taktykę defensywną – zastąpił ofensywnie nastawionego Roberta Nivelle'a i zdecydował się na odbicie fortu Douaumont, jednak uderzenie to zostało odparte. Niemcy tymczasem osiągnęli następny sukces w postaci zdobycia fortu Vaux 7 czerwca i przy użyciu nowego gazu o nazwie fosgen zbliżyli się znacznie do ostatniego wzgórza przed Verdun. Jednak 23 czerwca ich siły się zatrzymały. W trakcie lata Francuzi rozwinęli nową taktykę przy ostrzale artyleryjskim, która polegała na stopniowym przedłużaniu pola ostrzału dając tym samym atakującym siłom osłonę ogniową, która przesuwała się do przodu wraz z przesuwaniem się nacierających żołnierzy. Dzięki temu aliantom udało się odzyskać fort Vaux i w końcu grudnia 1916 odepchnąć Niemców na ponad kilometr od fortu Douaumont.

Na wiosnę dowódcy alianccy stanęli przed poważnym problemem utrzymania Francuzów na swoich pozycjach[16]. W celu dania odpoczynku oddziałom francuskim zaplanowano atak brytyjski, który miał zmniejszyć presję na francuski odcinek frontu, a także pomóc oddziałom rosyjskim, które także ponosiły duże straty na froncie wschodnim. 1 lipca Brytyjczycy przystąpili do natarcia nad Sommą, wspierani na prawym skrzydle przez pięć francuskich dywizji. Atak został poprzedzony 7 dniowym ciężkim bombardowaniem artyleryjskim. Doświadczone oddziały francuskie zdołały osiągnąć duże postępy, ale Brytyjczycy poważnie ucierpieli w wyniku własnego ognia osłonowego, który ani nie zniszczył drutów kolczastych ani niemieckich okopów[17].
Francuscy żołnierze kolonialni na froncie w 1917
Francuscy żołnierze kolonialni na froncie w 1917

Alianci wyciągnęli nauczkę ze starć pod Verdun i opracowali nowe typy samolotów, które miały operować na niebie nad Sommą. Ich ofensywa powietrzna osiągnęła duże sukcesy i zmusiła Niemców do reorganizacji swoich sił lotniczych. Od tego czasu w walkach brały udział duże formacje samolotów, a nie jak poprzednio pojedyncze maszyny.

Po przegrupowaniu sił, walki w rejonie Sommy toczyły się nadal w lipcu i sierpniu. Brytyjczycy osiągnęli pewne postępy mimo wzmocnienia linii niemieckich nowo przybyłymi oddziałami. W sierpniu alianci zmienili taktykę poprzez użycie małych grup uderzeniowych, które jednak nie były w stanie przełamać pozycji przeciwnika. W efekcie doszło do wzmocnienia odcinka frontu obsadzonego przez Brytyjczyków, co uważano za konieczne w celu przygotowania zmasowanego ostrzału artyleryjskiego i mającego nastąpić głównego ataku.
Żołnierz niemiecki poległy na polu bitwy
Żołnierz niemiecki poległy na polu bitwy

Ostatnią faza bitwy nad Sommą była także pierwszym w historii epizodem, w którym użyte zostały czołgi. Teraz alianci przygotowywali ofensywę, w której miała brać udział 13. dywizja Commonwealthu oraz 4. korpus francuski. Jej postępy były jednak niewielkie, także czołgi nie były w stanie zmienić sytuacji z uwagi na ich małą liczbę oraz częste psucie się na polu walki. Decydujące starcia nad Sommą miały miejsce w październiku i na początku listopada, ich wynikiem były tylko niewielkie przesunięcia linii frontu oraz ogromne straty po obu stronach (Alianci stracili 600 tys. ludzi a Niemcy 460 tys.).

W sierpniu 1916 r. nastąpiła zmiana w dowództwie niemieckim, gdzie po rezygnacji Falkenhayna dowodzenie przejęli przybyli z frontu wschodniego Hindenburg i Ludendorff. Dwaj nowi dowódcy stwierdzili po przybyciu, że bitwy pod Verdun i nad Sommą znacząco uszczupliły potencjał ofensywny armii niemieckiej na całym froncie. Z tego też powodu zdecydowali o pozostaniu w strategicznej defensywie na zachodzie, natomiast pozostałe siły państw centralnych miały uderzać w innych miejscach.

W czasie trwania bitwy nad Sommą i podczas zimy Niemcy przystąpili do budowy nowych pozycji obronnych poza główną linią frontu, co zostało nazwane "Linią Hindenburga". Miało to na celu skrócenie niemieckiego frontu i wydzielenie pewnej liczby żołnierzy do nowych zadań. Nowe fortyfikacje biegły od Arras do St. Quentin. Brytyjski zwiad lotniczy dostarczył pierwszych informacji o budowie linii Hindenburga w listopadzie 1916.

Rok 1917 – Stany Zjednoczone wkraczają do akcji [edytuj]
Sytuacja na froncie zachodnim w 1917
Sytuacja na froncie zachodnim w 1917

Operacja polegająca na przejściu sił niemieckich na linię Hindenburga została nazwana operacją "Alberich". Zaczęła się 9 lutego a zakończyła 5 kwietnia 1917; pozostawiła za sobą całkowicie zniszczony obszar szybko zajęty przez aliantów. Cofnięto się na odległość sięgającą od 10 do 50 km od pierwotnej linii frontu. Ten krok armii niemieckiej sprawił, że nie mogło być już mowy o uderzeniu francuskim na występ Noyon, bowiem ten przestał istnieć. Jedynie Brytyjczycy kontynuowali swoje natarcie, bowiem brytyjskie dowództwo chciało wykorzystać straty zadane Niemcom podczas bitwy nad Sommą.

6 kwietnia Stany Zjednoczone wypowiedziały wojnę Niemcom. Po zatopieniu transatlantyku "Lusitania"[18] w 1915, Niemcy wstrzymali swoją strategię nieograniczonej wojny podwodnej na Atlantyku właśnie z uwagi na to że mogłoby to spowodować wciągnięcie USA do wojny. Teraz, wraz z rosnącym niezadowoleniem niemieckiej opinii publicznej, w lutym 1917 sztab postanowił wznowić ataki na wszystkie statki zmierzające do portów alianckich. Myślano, że dzięki temu uda się zmusić Anglię do co najmniej 6-miesięcznej przerwy w wojnie, podczas gdy siły amerykańskie potrzebowałyby co najmniej roku na stanie się znaczącą siłą na froncie zachodnim. Początkowo łodzie podwodne zbierały ogromne żniwo wśród statków handlowych, później jednak, ze względu na wprowadzenie przez aliantów systemu konwojowego, straty zostały wyraźnie zmniejszone.

W kwietniu 1917 oddziały brytyjskie i kolonialne przeprowadziły atak, który dał początek bitwie pod Arras. Pomimo sukcesów korpusu kanadyjskiego i 5. dywizji brytyjskiej[19], nie potrafiono wyzyskać tej okazji z powodu dużych strat poniesionych w starciach na południu.
Żołnierze brytyjscy na „ziemi niczyjej”
Żołnierze brytyjscy na „ziemi niczyjej”

W tym miesiącu generał Robert Nivelle rozkazał przeprowadzenie nowej ofensywy. Ofensywa, w której brało udział 1,2 miliona żołnierzy, została poprzedzona tygodniowym ostrzałem artyleryjskim, ponadto wsparcie miały jej zapewnić czołgi. Jednak mimo tak dużych sił i środków zaangażowanych w uderzenie nie zdołało ono osiągnąć założonych celów, było to spowodowane głównie trudnym terenem, w którym przyszło działać oddziałom alianckim. Ponadto Niemcy uzyskali panowanie w powietrzu, co utrudniało samolotom francuskim i brytyjskim dokonywanie rekonesansu i wspomaganie tym samym działania artylerii. Z tego powodu baterie dział stawiały ogień zaporowy zbyt daleko od czoła natarcia. W ciągu zaledwie tygodnia poległo 100 tys. żołnierzy francuskich. Pomimo ciężkich strat Nivelle postanowił kontynuować ofensywę także w maju.

3 maja skrajnie wyczerpana 2. dywizja francuska (składająca się z weteranów spod Verdun) odmówiła wykonania rozkazu[20]. Oficerowie nie wiedzieli jak ukarać żołnierzy za to nieposłuszeństwo i nie wyciągnięto żadnych konsekwencji. Wkrótce bunt ogarnął także 54. dywizję, z której zdezerterowało kilka tysięcy ludzi. Zamiast stosowania kar zaapelowano do żołnierzy o patriotyczną postawę i wypełnienie obowiązków wobec ojczyzny, co wywarło pewien wpływ, bo buntownicy wrócili do okopów, ale odmówili udziału w ataku. Francuzi pozostawali odtąd cały rok w defensywie, a ciężar ataków przypadł na Brytyjczyków i ich wojska kolonialne.
Gen. Haller składa przysięgę na sztandar Błękitnej Armii
Gen. Haller składa przysięgę na sztandar Błękitnej Armii

W czasie zimy 1917 Niemcy zaczęli stosować nową taktykę w walce powietrznej (otwarto szkołę lotniczą w Valenciennes, wprowadzono także podwójne, zespolone karabiny maszynowe). Rezultatem były ogromne straty wśród maszyn alianckich, w szczególności brytyjskich, które były przestarzałe i miały słabo wyszkolonych pilotów. Nie powtórzyły się sukcesy znad Sommy, a Niemcy wychodzili zwycięsko z większości starć. W czasie ataku na Arras alianci stracili 316 maszyn w porównaniu do 114 niemieckich.

7 lipca Brytyjczycy dokonali kolejnej ofensywy na wzgórza Messines, na południe od Ypres, w celu odzyskania terenu utraconego w pierwszej bitwie pod Ypres w 1914. Od 1915 angielscy inżynierowie wykonywali podkopy i tunele pod umocnieniami. Następnie w tak wykonanych wykopach umieszczono 455 ton materiałów wybuchowych. Po czterodniowym bombardowaniu artyleryjskim odpalono ładunki w 19 miejscach; w wyniku wielkiej eksplozji śmierć poniosło 10 tys. żołnierzy niemieckich. Pomimo ponownego ostrzału artyleryjskiego przeprowadzone następnie uderzenie nie zdołało wyprzeć wojsk cesarskich z ich linii. Ofensywa zatrzymała się w martwym punkcie ze względu na błotnisty teren (który uniemożliwiał transport) oraz ze względu na duże straty.

11 lipca 1917, Niemcy zastosowali nowy sposób walki z użyciem gazu, mianowicie pojemniki z chemikaliami były teraz wystrzeliwane przez artylerię. Nowa technika wymusiła na Niemcach wynalezienie bardziej szkodliwego gazu, do tego celu świetnie nadawał się gaz musztardowy, który już w małych ilościach powodował poważne obrażenia w postaci poparzeń. Artyleria umożliwiała koncentrację chemikaliów na niewielkim obszarze w ściśle wyznaczonych celach i była mniej zależna od kierunku wiatru. Ponadto nowy gaz mógł zalegać w tym samym miejscu nawet przez kilka dni, co miało poważne skutki demoralizujące u żołnierzy przeciwnika. Nowy gaz razem z fosgenem był używany na szeroką skalę przez obie strony konfliktu; alianci również zaczęli zwiększać produkcję gazu na potrzeby wojny chemicznej.
Żołnierze belgijscy i francuscy w okopach w 1917 r.
Żołnierze belgijscy i francuscy w okopach w 1917 r.

Od 25 czerwca do Francji zaczęły przybywać pierwsze oddziały amerykańskie, które zaczęto formować w Amerykański Korpus Ekspedycyjny. Jednak żołnierze nie brali udziału w walce aż do października, ponieważ potrzebne było ich przeszkolenie oraz wyposażenie. Jednak już sama obecność tych oddziałów podniosła morale aliantów.

W październiku doszło do ponownych starć w rejonie Ypres; rozpoczęła się bitwa pod Passchendaele. Kanadyjscy weterani walk o wzgórze Vimy oraz o wzgórze 70 odciążyli znajdujące się tam siły brytyjskie, a następnie 30 października zajęli wioskę Passchendaele pomimo ciężkich ulew, które utworzyły olbrzymie rozlewiska na polu bitwy. Mimo dużych strat postępy były niewielkie. Ziemia nasiąknięta wodą została jeszcze rozorana kraterami po wybuchach pocisków, co bardzo utrudniało komunikację i zaopatrzenie. Obie strony straciły w tej bitwie łącznie 0,5 miliona ludzi.

20 listopada Brytyjczycy dokonali pierwszego w tej wojnie ataku z użyciem bardzo dużej liczby czołgów (była to bitwa pod Cambrai). Do uderzenia przeznaczono 324 wozy[21] oraz 12 dywizji piechoty przeciwko tylko dwóm dywizjom niemieckim. Aby uzyskać efekt zaskoczenia zrezygnowano z wcześniejszego przygotowania artyleryjskiego, postawiono jedynie zasłonę dymną. Na czołgach została umieszczona faszyna, która miała zostać użyta do zasypywania głębokich rowów wykopanych przez Niemców.

Jedynie 51. szkocka dywizja górska, nie zdołała osiągnąć swoich celów; reszta oddziałów poczyniła znaczne postępy. Brytyjskie siły wdarły się w pozycje nieprzyjaciela (w ciągu zaledwie 6 godzin) głębiej niż w czasie trzeciej bitwy pod Ypres w okresie 4 miesięcy i przy stratach zaledwie 4 000 zabitych. Jednak szybka ofensywa sprawiła, że w liniach brytyjskich wytworzyło się wybrzuszenie, co natychmiast wykorzystali Niemcy i przeprowadzili 30 listopada kontrofensywę, która zepchnęła Brytyjczyków z powrotem na pozycje wyjściowe. Pomimo tego niepowodzenia atak uznano za udany, bo pokazał on możliwość przełamania umocnień złożonych z okopów przy użyciu czołgów. W bitwie tej po raz pierwszy Niemcy użyli do natarcia oddziałów specjalnych zwanych grupami szturmowymi.

W roku 1917 zaczęły też powstawać – i wchodzić do akcji – pierwsze jednostki polskie, które później, przerzucone transportem kolejowym z Francji przez Niemcy do Polski (jako tzw. Błękitna Armia pod dowództwem generała Hallera), wzięły udział w wojnie polsko-bolszewickiej roku 1920.

Rok 1918 – ostatnia ofensywa [edytuj]
Niemiecka ofensywa wiosenna w 1918
Niemiecka ofensywa wiosenna w 1918

Po w miarę udanej ofensywie alianckiej i spenetrowaniu obrony niemieckiej w rejonie Cambrais, Ludendorff jedyną szansę upatrywał w decydującym ataku na całym odcinku frontu zachodniego na wiosnę, zanim Amerykanie staną się znaczącą siłą. W międzyczasie 3 marca 1918 Niemcy podpisały z bolszewicką Rosją traktat w Brześciu, w wyniku którego ta ostatnia ogłosiła jednostronne wycofanie z wojny. Miało to ogromne znaczenie, bo pozwalało przerzucić na zachód 44 dywizje niemieckie. Teraz alianci dysponowali 173 dywizjami przeciwko 192 niemieckim. Armia niemiecka z powodzeniem wdrożyła także nową taktykę walki, wypróbowaną na froncie wschodnim. Alianci cierpieli ponadto na problemy związane z brakiem jednolitego dowództwa, niskim morale w szeregach i niedostatkiem nowych żołnierzy.

Ludendorff zamierzał wykonać zmasowany atak na Brytyjczyków i oddzielić ich od wojsk francuskich oraz odciąć połączenie z portami morskimi na północy, skąd dochodziło amerykańskie zaopatrzenie. Ofensywa miała polegać na uderzaniu grup szturmowych, zmasowanym wykorzystaniu lotnictwa oraz na niespotykanym dotychczas ostrzale artyleryjskim, łącznie z użyciem gazów bojowych. Operacja, nazwana przez Niemców "Michael", doprowadziła do odrzucenia Francuzów i Brytyjczyków daleko na zachód. Niemcy w ciągu zaledwie 8 dni przesunęli linię frontu o 100 kilometrów. Tym samym, po raz pierwszy od 1914, mieli możność bezpośredniego ostrzału Paryża.

Na skutek niepowodzeń alianci wreszcie zdecydowali się na utworzenie zunifikowanego dowództwa, na czele którego stanął marszałek Ferdynand Foch – będący od teraz naczelnym dowódcą sił sprzymierzonych na terenie Francji. Dzięki temu znacząco poprawiła się współpraca pomiędzy armią francuską, amerykańską i brytyjską.
Kontrofensywa aliancka w 1918
Kontrofensywa aliancka w 1918

Oddziały amerykańskie odniosły swoje pierwsze zwycięstwo pod Cantigny. W ciągu lata co miesiąc do Francji przybywało 300 tys. żołnierzy z USA i w końcu listopada armia amerykańska osiągnęła liczebność ponad 2 milionów. Zwiększająca się obecność Amerykanów na polach bitew w dużym stopniu pokrzyżowała niemiecką operację przegrupowania sił.

W lipcu Foch zapoczątkował ofensywę skierowaną przeciwko niemieckim pozycjom wysuniętym na linii rzeki Marny. Atak ten powiódł się i doprowadził do całkowitej likwidacji wybrzuszenia na linii frontu. Druga główna ofensywa miała miejsce dwa dni później i dotarła do Amiens na północy. Użyto tu potężnych sił, z 600 czołgami i 800 samolotami. Hindenburg nazwał dzień natarcia 8 sierpnia – "czarnym dniem w historii armii niemieckiej". We wrześniu I Armia Amerykańska dowodzona przez gen. Pershinga dokonała uderzenia w sile 500 tys. ludzi, co dało początek bitwie pod Saint-Mihiel. Obok tej ofensywy wykonano także uderzenie na Meuse-Argonne[22]. Dzięki tym dwóm operacjom odzyskano teren o łącznej powierzchni 500 km².

Armia niemiecka w ciągu 4 lat walk została poważnie osłabiona; występowały poważne braki w materiale wojennym. Ponadto społeczeństwo było już bardzo zmęczone przedłużającą się wojną. Tzw. ofensywa 100 dni nie powiodła się, a po niej nastąpiła seria dotkliwych porażek. Nawet duże oddziały niemieckie zaczęły się poddawać, nie wykazując najmniejszej ochoty do walki. W momencie gdy alianci, przy dużych stratach własnych, przełamali obronę niemiecką, doszło do całkowitego rozpadu Cesarstwa Niemieckiego[23], ponadto ze stanowisk ustąpili dwaj główni dowódcy niemieccy – Paul von Hindenburg i Erich Ludendorff. Mimo to w dalszym ciągu toczyły się walki na froncie. Kres położyła im dopiero rewolucja w Niemczech, której efektem było powołanie nowego rządu w Berlinie, który szybko zawarł z aliantami zawieszenie broni 11 listopada 1918.

Wschodni teatr działań wojennych [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Polski (1914-1918).

Rok 1914 – Ofensywa rosyjska [edytuj]
Front wschodni w 1914
Front wschodni w 1914

Działania na froncie wschodnim rozpoczęły się 17 sierpnia 1914, kiedy to rosyjski gen. Paweł Rennenkampf ze swoją 1. armią wkroczył na teren Prus Wschodnich. Dwa dni później 2. armia dowodzona przez gen. Aleksandra Samsonowa zaatakowała wzdłuż prawego skrzydła niemieckiej 8. armii dowodzonej przez gen. Friedricha von Prittwitza. Takie działania wojsk rosyjskich okazały się możliwe nawet mimo tego, że 2. armia skompletowała jedynie dwie trzecie swego składu osobowego ze względu na wolno postępującą mobilizację. Prittwitz, który obawiał się że nie utrzyma pozycji wobec przeważających sił przeciwnika powiadomił dowództwo, że zamierza się wycofać na linię rzeki Wisły, co doprowadziłoby do oddania bez walki większości Prus Wschodnich łącznie z Królewcem. W takiej sytuacji zdecydowano się na zmiany i Prittwitza zastąpił marszałek polny Paul von Hindenburg razem ze swoim szefem sztabu generalnego Erichem Ludendorffem.

Ci dwaj nowi dowódcy zaplanowali przeprowadzenie kontrofensywy przeciwko Rosjanom przy pomocy sił ściągniętych szybkimi transportami z frontu zachodniego. 27 sierpnia oddziały niemieckie uderzyły z dużym impetem na osłabioną armię Samsonowa, przy okazji doprowadzając do jej oskrzydlenia. Wojska Ludendorffa i Hindenburga doskonale znały położenie przeciwnika, gdyż Rosjanie nie szyfrowali depesz radiowych. Bitwa pod Tannenbergiem zakończyła się 29 sierpnia, a wraz z nią doszło do całkowitej dezintegracji dowództwa rosyjskiego, ponadto Rosjanie stracili 92 tys. ludzi wziętych do niewoli oraz dziesiątki tysięcy zabitych i rannych. W ciągu tygodnia niemieckie oddziały pod dowództwem August von Mackensena pokonały Rennenkampfa w okolicach jezior mazurskich, gdzie Rosjanie stracili 100 tys. ludzi. Tak jak w poprzednich wojnach po stronie rosyjskiej szwankowała najbardziej współpraca w zakresie dowodzenia oraz zaopatrzenie. Teraz w starciu z przeciwnikiem, który dysponował dużą przewagą techniczną te braki wywołały wojskową katastrofę.

Działania wojsk austriackich [edytuj]
Rosyjska piechota w czasie marszu w Galicji
Rosyjska piechota w czasie marszu w Galicji

W południowej części Polski austriacki szef sztabu generalnego Conrad von Hötzendorf rozpoczął natarcie w kierunku północnym na Warszawę. Rosjanie byli jednak dobrze przygotowani, bo skoncentrowali w rejonie uderzenia 4 dobrze zaopatrzone armie przeciwko 39 dywizjom austriackim, które pod naporem tych sił musiały się zacząć cofać. Wkrótce oddziały rosyjskie zajęły prawie całą Galicję i zadały duże straty przeciwnikowi, który zostawił za sobą 130 tys. poległych. Rok 1914 zakończył się ograniczonymi atakami wojsk Mackensena w kierunku Warszawy oraz rozpoznawczymi uderzeniami rosyjskimi na przełęcze karpackie, w walkach o które znaczący udział po stronie austriackiej miały też I i II Brygada Legionów Polskich.

Von Hoetzendorf apelował do Niemiec o przysłanie posiłków, które pomogłyby wesprzeć austriacką ofensywę zmierzającą do wyparcia Rosjan z Karpat. Po długich naradach dowódcy niemieccy zdecydowali się na głębokie natarcie na pozycje rosyjskie leżące w pobliżu Prus Wschodnich. W wyniku tych działań nazwanych "wojną zimową" Rosjanie ponieśli ciężkie straty sięgające 190 tys. ludzi, ale i tak mimo sukcesów niemieckich, Austriacy nie zdołali pokonać oddziałów rosyjskich na południu. Znowu ponieśli upokarzającą porażkę i utracili kontrolę nad przełęczą Dukielską, która otwierała drogę na równiny węgierskie. Tylko ciężka zima i trudności w zaopatrzeniu spowodowały, że Rosjanie nie wykorzystali nadarzającej się okazji i nie wdarli się do centrum Austro-Węgier.

Rok 1915 – Przejęcie inicjatywy przez Niemców [edytuj]
Przesunięcie frontu wschodniego w wyniku bitwy pod Gorlicami
Przesunięcie frontu wschodniego w wyniku bitwy pod Gorlicami

W maju 1915 r. Niemcy przejęli dowodzenie na froncie wschodnim, ponadto wydzielili dużą część swoich oddziałów, aby uzupełnić luki w liniach austriackich. 2 maja nastąpiła ofensywa w okolicach Gorlic, uderzenie to wdarło się bardzo głęboko na terytorium przeciwnika i doprowadziło do niemal zupełnego załamania się rosyjskiego frontu na południu. Niemieckie i austriackie siły parły z dużą prędkością na Warszawę i zdobyły ją w końcu sierpnia. We wrześniu nowo utworzona 12 armia niemiecka pod dowództwem gen. Maxa Gallwitza zaatakowała Kurlandię i posuwała się w kierunku Rygi.

Od tego momentu rozpadł się praktycznie cały rosyjski front. W ręce Niemców wpadły twierdze w Nowogieorgiewsku i w Brześciu Litewskim. Jednak z końcem września Rosjanie zdołali się pozbierać po tych klęskach i utworzyć nową linię frontu. Niedługo po tych wydarzeniach car Mikołaj II interweniował osobiście i przejął dowództwo nad armią, decyzja ta jednak wywołała więcej zamieszania niż realnych korzyści. Wojska państw centralnych odniosły na wschodzie znaczące sukcesy, udało im się zdobyć całe terytorium obecnej Polski, Litwy i Łotwy. 2 miliony rosyjskich żołnierzy zginęło lub dostało się do niewoli. Armia austriacka i niemiecka straciła około miliona ludzi.

faktycznie spam

e

no tos pojechal z koksem

interesujące :)

Dalajlama XIV, Tenzin Gjatso (ur. 6 lipca 1935) – duchowy i polityczny przywódca narodu tybetańskiego. Urodził się w chłopskiej rodzinie, w miejscowości Takcer w północno-wschodnim Tybecie, niedaleko miasta Xining. W wieku dwóch lat chłopiec, którego świeckie imię brzmiało Lhamo Dhondup, po długich i utrzymanych zgodnie z wielowiekową tybetańską tradycją poszukiwaniach kolejnych wcieleń dalajlamów został rozpoznany jako inkarnacja XIII Dalajlamy, Thubtena Giaco. Wyświęcono go na mnicha i nadano imię duchowe: Dzietsyn Dziambel Ngalang Losang Jeszie Tenzin Gjatso – Najczcigodniejszy, Doskonałej Chwały, Elokwentny, Inteligentny Dzierżawca Nauk, Ocean Mądrości. Jednak tybetańscy buddyści zazwyczaj mówią o nim Yeshe Norbu – Klejnot spełniający życzenia lub Kundun – Obecność. Na Zachodzie, podobnie jak papież jest tytułowany Jego Świątobliwość, używa się również skróconej formy imienia duchowego: Tenzin Gjatso.

W 1989 roku XIV Dalajlama został laureatem pokojowej nagrody Nobla.
Spis treści
[ukryj]

    * 1 Działalność polityczna
    * 2 Wizyty w Polsce
    * 3 Dzieła
    * 4 Filmy
    * 5 Ciekawostki
    * 6 Zobacz też
    * 7 Bibliografia
    * 8 Przypisy
    * 9 Linki zewnętrzne

Działalność polityczna [edytuj]

22 lutego 1940 roku, w wieku pięciu lat, został intronizowany jako Dalajlama XIV. Od tego momentu zgodnie z tybetańską tradycją jest przywódcą duchowym i politycznym Tybetu. Od czasu upadku powstania w 1959 przebywa na emigracji w Indiach, gdzie w Dharamsali kieruje emigracyjnym rządem swojego kraju, okupowanego przez Chińską Republikę Ludową.

Wizyty w Polsce [edytuj]

Dalajlama odwiedził Polskę dwukrotnie: w 1993[1] i 2000. W 2008 został zaproszony do kraju przez Marszałka Senatu Bogdana Borusewicza.

Dzieła [edytuj]

Książki Dalajlamy XIV wydane w Polsce:

    * Buddyjska ścieżka do pokoju. Wykłady na Harvardzie (wraz z Jeffreyem Hopkinsem)
    * Dalajlama o współczuciu i mądrości
    * Dobroć, mądrość i wgląd
    * Droga do wolności
    * Emocje destrukcyjne. Jak możemy je przezwyciężyć? (wraz z Danielem Golemanem)
    * Etyka na nowe tysiąclecie
    * Jak praktykować. Jak nadać życiu sens
    * Jak umierać i żyć lepszym życiem (wraz z Jeffreyem Hopkinsem)
    * Moc współczucia
    * Myśli płynące z serca
    * Otwarte serce
    * Otwieranie Oka Mądrości. Wprowadzenie do buddyzmu...
    * Przebudzanie umysłu, rozświetlanie serca
    * Radość życia i umierania w pokoju
    * Sens życia z buddyjskiej perspektywy
    * Siła buddyzmu. Jak lepiej żyć we współczesnym świecie (wraz z Jean-Claude Carrière)
    * Sztuka szczęścia. Poradnik życia (wraz z Howardem C. Cutlerem)
    * Sztuka szczęścia w pracy (wraz z Howardem C. Cutlerem)
    * Ścieżka do błogości
    * Ścieżka do spokoju. Medytacje na każdy dzień
    * Świat buddyzmu tybetańskiego
    * Uzdrawianie gniewu
    * Wolność na wygnaniu. Autobiografia
    * Wszechświat w atomie. Gdy nauka spotyka się z duchowością

Zapisy dyskusji z udziałem Dalajlamy XIV:

    * Sen, śnienie, umieranie. Zgłębianie świadomości z Dalaj Lamą (redakcja: Francisco J. Varela)

Filmy [edytuj]

Ekranizacją życia Dalajlamy XIV, do momentu ucieczki do Indii jest film Martina Scorsese pt. Kundun. Dalajlama jest także kluczową postacią również opartego na faktach filmu Siedem lat w Tybecie.

Ciekawostki [edytuj]

    * XIV Dalajlama jest kawalerem Orderu Uśmiechu,
    * przyjacielem Dalajlamy XIV jest m.in. Janusz Symonides - wybitny prawnik międzynarodowy i dyplomata polski, autor ponad 530 publikacji z zakresu prawa międzynarodowego, prawa morza i praw człowieka.
    * XIV Dalajlama uważa Jezusa za bodhisattwę[2].

Zobacz też [edytuj]

    * Glosariusz buddyjski.
    * Dalajlama

Bibliografia [edytuj]

    * John Powers, Introduction to Tibetian Buddhism, tłum. polskie: Wprowadzenie do Buddyzmu Tybetańskiego, Wydawnictwo A, Kraków 1999.
    * Gilles Van Grasdorff, Le Dalaї-Lama. La biographie non autorisée, tłum. polskie: Biografia XIV Dalajlamy, Wydawnictwo KOS, Katowice 2005.

Przypisy [edytuj]

   1. ↑ Polskie Radio
   2. ↑ http://www.christianitytoday.com/ct/200 … ml?start=6 "Jezus Chrystus również żył kilka razy" powiedział. "A więc, widzicie, osiągnął wyższy stan jako Bodhisattwa lub osoba oświecona, przez praktykę buddyjską lub coś podobnego."

Linki zewnętrzne [edytuj]

    * Oficjalna strona Jego Świątobliwości XIV Dalajlamy Tybetu
    * Polskie Stowarzyszenie Przyjaciół Tybetu

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Dalajlamy XIV
[ukryj]
p • d • e
Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla

1901: Dunant, Passy • 1902: Ducommun, Gobat • 1903: Cremer • 1904: IPM • 1905: Suttner • 1906: Roosevelt • 1907: Moneta, Renault • 1908: Arnoldson, Bajer • 1909: Beernaert, Estournelles de Constant • 1910: MSPB • 1911: Asser, Fried • 1912: Root • 1913: La Fontaine • 1917: Czerwony Krzyż • 1919: Wilson • 1920: Bourgeois • 1921: Branting, Lange • 1922: Nansen • 1925: Chamberlain, Dawes • 1926: Briand, Stresemann • 1927: Buisson, Quidde • 1929: Kellogg • 1930: Söderblom • 1931: Addams, Butler • 1933: Angell • 1934: Henderson • 1935: Ossietzky • 1936: Lamas • 1937: Cecil • 1938: Biuro Nansenowskie • 1944: Czerwony Krzyż • 1945: Hull • 1946: Balch, Mott • 1947: Kwakrzy • 1949: Boyd Orr • 1950: Bunche • 1951: Jouhaux • 1952: Schweitzer • 1953: Marshall • 1954: WKNZdsU • 1957: Pearson • 1958: Pire • 1959: Noel-Baker • 1960: Lutuli • 1961: Hammarskjöld • 1962: Pauling • 1963: Czerwony Krzyż • 1964: King • 1965: UNICEF • 1968: Cassin • 1969: MOP • 1970: Borlaug • 1971: Brandt • 1973: Kissinger, Le • 1974: MacBride, Satō • 1975: Sacharow • 1976: Williams, Corrigan • 1977: AI • 1978: Sadat, Begin • 1979: Matka Teresa • 1980: Esquivel • 1981: WKNZdsU • 1982: Myrdal, García Robles • 1983: Wałęsa • 1984: Tutu • 1985: Lekarze Przeciw Wojnie Nuklearnej • 1986: Wiesel • 1987: Arias • 1988: Siły Pokojowe ONZ • 1989: Dalai Lama • 1990: Gorbaczow • 1991: Suu Kyi • 1992: Menchú • 1993: Mandela, de Klerk • 1994: Arafat, Peres, Rabin • 1995: Pugwash, Rotblat • 1996: Belo, Ramos Horta • 1997: ICBL, J.Williams • 1998: Hume, Trimble • 1999: Lekarze bez Granic • 2000: Kim • 2001: ONZ, Annan • 2002: Carter • 2003: Ebadi • 2004: Maathai • 2005: MAEA, ElBaradei • 2006: Grameen Bank, Yunus • 2007: MZdsZK, Gore


Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Dalajlama_XIV"
Kategorie: Tybetańczycy • Dalajlamowie • Nobliści - nagroda pokojowa • Kawalerowie Orderu Uśmiechu • Urodzeni w 1935

S
P
A
M

S
R
A
M

wez stary wyluzuj xD

niee

:)

ten nade mną to SRAMer

sry to było do quesika :P

no..a juz myslalem ze nie do mnie :P

taki sobie mały spamer ^^

e

:D

baaa
beee
muuu
ssss

co leprze 2gigs czy 4te nanity??

5 satelit

kub sopie grawitony

juz kupilem :P

e

zagiolem cie na calej lini no nie??

yhy

Ej kurde przyznawać się kto i za co mi dal -1 ;/ :P

ja nie !!!:D

na pewno?

1k %

Ja ci dałem hahaha xD bo mi siostra kradnie prąd dlatego! :D

nie na daremnie mówią  o mnie że jestem filozof śniadaniowy xD <lol>

A zapomniałem ile sobie mogę dodać sygnaturek do podpisu xD ??

lekka nota z wikipedii:D



Etymologia nazwy [edytuj]

Polskie Hiszpania zaczerpnięte zostało z łacińskiego Hispania. Pochodzi ona z języka fenickiego. Starożytni żeglarze feniccy zaobserwowali na terenie Półwyspu Iberyjskiego istnienie królików. W ich ojczystej Fenicji zwierzęta te nie występowały. Wzięli je za znane z Palestyny góralki, które w języku fenickim, pochodzącym z grupy języków semickich, musiały nazywać się, podobnie jak w biblijnym języku hebrajskim, שָּׁפָן szaphan, w liczbie mnogiej szaphanim. Dla Fenicjan kraina u zachodnich wybrzeży Morza Śródziemnego to I-szaphan-im, tzn. ziemia góralków [2][3]. Fenickie Iszaphanim zlatynizowało się do Hispania już w czasach starożytnych. Stąd mamy współczesne angielskie Spain, portugalskie Espanha, francuskie Espagne czy czeskie Španělsko.

Ustrój polityczny [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Ustrój polityczny Hiszpanii.

Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną. Królem jest Jan Karol z dynastii Burbonów. Wstąpił na tron w 1975 roku po śmierci generała Francisco Franco. Król, mimo iż cieszy się ogromnym autorytetem w społeczeństwie (nawet wśród komunistów), zwłaszcza po uśmierzeniu próby zamachu stanu 23 lutego 1981, nie ma w swych rękach żadnej realnej władzy. Mianuje szefa rządu, który zawsze wywodzi się ze zwycięskiego ugrupowania. W wyjątkowych sytuacjach może wygłaszać orędzia do narodu. Jest również najwyższym dowódcą wojska.

Premierem Hiszpanii jest od 2004 socjalista José Luis Rodríguez Zapatero. María Teresa Fernández de la Vega jest pierwszą kobietą wicepremierem Hiszpanii.

Budowa geologiczna [edytuj]

Centralna część Hiszpanii zbudowana jest z masywów paleozoicznych, częściowo przykrytych osadami mezozoicznymi i kenozoicznymi, które występują w rozległych nieckach. Od północnego wschodu i południowego wschodu graniczą z nimi alpejskie pasma fałdowe Pirenejów i Gór Betyckich.

Geografia [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Geografia Hiszpanii.

Hiszpania to kraj wyżynny i górzysty.

Góry [edytuj]

Galicia
Nawarra
Madryt
La Rioja
Aragonia
Katalonia
Walencja
Kastylia-
La Mancha
Extremadura
Kastylia
-León
Asturia
Kantabria
Kraj Basków
Murcja
Andaluzja
Ceuta
Melilla
Baleary
Wyspy Kanaryjskie
Francja
Portugalia
Morze Śródziemne
Zatoka Biskajska
Ocean
Atlantycki
Andorra
Ocean
Atlantycki

    * Pireneje, Góry Betyckie, Góry Kantabryjskie, Góry Kastylijskie, Sierra Morena, Sierra Nevada, Góry Iberyjskie

Podział administracyjny [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Hiszpanii.

Hiszpania dzieli się na 17 wspólnot autonomicznych (Comunidades Autónomas), które cieszą się dużą autonomią (głównie w kwestiach szkolnictwa, podatków, itd.), oraz dwa miasta autonomiczne (Ciudad Autónoma). Oto one:

    * Andaluzja (Andalucía)
    * Aragonia (Aragón)
    * Asturia (Asturias)
    * Baleary (Islas Baleares)
    * Estremadura (Extremadura)
    * Galicia (Galicia)
    * Kantabria (Cantabria)
    * Kastylia-La Mancha (Castilla La Mancha)
    * Kastylia-León (Castilla y León)
    * Katalonia (Cataluña)
    * Kraj Basków (País Vasco)
    * La Rioja (La Rioja)
    * Madryt (Madrid)
    * Murcja (Murcia)
    * Nawarra (Navarra)
    * Walencja (Valencia)
    * Wyspy Kanaryjskie (Islas Canarias)
    * Ceuta (Ceuta)
    * Melilla (Melilla)

Integralną część Hiszpanii stanowią tzw. hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej.

Wspólnoty autonomiczne Hiszpanii dzielą się na 50 prowincji.

Klimat [edytuj]

Klimat Hiszpanii jest zróżnicowany, od chłodnego i deszczowego na północnym zachodzie, po gorący i suchy na równinach Andaluzji. Centrum kraju charakteryzuje się klimatem kontynentalnym. Jest to teren otoczony pasmami górskimi, w związku z czym nie dociera tam wilgotne powietrze i jest bardzo sucho. Występują duże amplitudy temperatur dziennych jak i rocznych. Latem na całym obszarze kraju z wyjątkiem północnego wybrzeża, jest gorąco i słonecznie. Średnie temperatury wynoszą 12°C w styczniu i 25° w lipcu, roczna ilość opadów sięga 25cm. Madryt, leżący na wysokości 660m, ma średnie temp. 5°C w styczniu i 24°C w lipcu. Północ kraju jest terenem zdecydowanie wilgotnym. Występują tam spore opady, a temperatury są umiarkowane. Niewielkie amplitudy miesięczne wskazują na łagodne zimy (od 6°C do 10°C) i chłodne lata (średnio poniżej 22°C). Obszar wybrzeża na wschodzie i południu kraju przejawia cechy klimatu śródziemnego z wpływem klimatu morskiego, im bardziej na południe tym bardziej gorący klimat. Jest to teren raczej suchy, z gorącym latem (ponad 22°C) i łagodną zimą (od 6°C na północno-wschodnim wybrzeżu do ponad 10°C na południu).

    * Strefy klimatyczne w Hiszpanii:
    * Strefa klimatyczna: Podzwrotnikowa
    * Klimat: Śródziemnomorski

Historia [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Hiszpanii.
Las Médulas w Leonie - teren rzymskiej kopalni złota.
Las Médulas w Leonie - teren rzymskiej kopalni złota.
Karol V
Karol V
Premier Hiszpanii José Luis Rodríguez Zapatero
Premier Hiszpanii José Luis Rodríguez Zapatero

Począwszy od IX wieku p.n.e. Półwysep Iberyjski był terenem ekspansji licznych ludów i państw (Celtów, Fenicjan, Greków czy też Kartagińczyków). W II wieku p.n.e. na półwyspie pojawili się Rzymianie. W V wieku na tereny obecnej Hiszpanii wdarli się Wizygoci i stworzyli tam własne królestwo. W roku 711 z północnej Afryki na Półwysep Iberyjski przedostały się wojska arabskie pod wodzą Tarika, które błyskawicznie podbiły prawie cały półwysep.

Niewielkie królestwa chrześcijańskie na północy rozpoczęły rekonkwistę, która zaowocowała ostatecznym wyparciem Maurów w 1492. Przywódcą i pierwszym królem, zgodnie z tradycją, był don Pelayo, prawdopodobnie szlachcic wizygocki, który razem z innymi schronił się w górach Asturii przed napierającymi z południa wojskami muzułmańskimi. Jako początek procesu rekonkwisty uznaje się bitwę w wąwozie Covadonga (722 r.), w której oddział (około 300 ludzi) pod wodzą don Pelayo pokonał dzięki zaskoczeniu i pułapce kilkukrotnie większe siły przeciwnika. Rozbity oddział muzułmański miał charakter rozpoznawczy, a jego "klęska" nie miała dla najeźdźców większego znaczenia. W ten sposób powstało pierwsze minikrólestwo chrześcijańskie, które rozpoczęło powolną walkę z najeźdźcami muzułmańskimi. Z tych drobnych państw chrześcijańskich z czasem wyłoniły się dwa silne królestwa: Kastylia i Aragonia. Rozkwit i ekspansja powstałej z połączenia obu tych państw Hiszpanii były przede wszystkim związane z podbojami kolonialnymi w Ameryce i zdobyciem wielkich bogactw. Dzięki mocarstwowej polityce kraj stał się supermocarstwem w Europie Zachodniej. Stracił jednak tę pozycję na skutek osłabienia, upadku gospodarczego i wyniszczających (przegrywanych) wojen z Francją Ludwika XIV. Problemy z następstwem tronu w XVIII wieku doprowadziły do wojny o sukcesję hiszpańską, która w znacznym stopniu osłabiła państwo.

Około 1825 wielkie imperium hiszpańskie przestało praktycznie istnieć. Spowodowane to było zbyt długim złym zarządzaniem, niesprawiedliwym ładem społecznym i, przede wszystkim, inwazją Napoleona, który rozprzestrzenił idee wolnościowe w Ameryce.

Hiszpania na krótko dostała się pod wpływy Francji. Wkrótce powróciła dynastia Burbonów i stopniowo kraj stawał się biednym prowincjonalnym królestwem.

Na początku XX wieku Hiszpanią rządziło kilku dyktatorów - częste niepokoje społeczne skompromitowały monarchię i w 1931 proklamowano republikę.

W latach 1936-1939 kraj ogarnęła wojna domowa. W jej wyniku władzę w kraju przejęli nacjonaliści pod wodzą generała Francisco Franco.

Po śmierci Franco w 1975, władzę przejął wyznaczony przez niego na następcę książę Jan Karol z dynastii Burbonów. Przywrócono monarchię (formalnie istniała już od lat 40., a Franco pełnił funkcję regenta), a król wprowadził w kraju demokratyczne reformy. W 1982 Hiszpania wstąpiła do NATO, a w 1986 stała się członkiem Unii Europejskiej.

Miasta [edytuj]

moja babcia w piłkę kopie :)

kartofel jestes !!!

daj mi ktos pliusa zeby byloo 0

asdasd

Lol xD

You must wait 300 minutes before you can give new voice.

ja Ci dalem:)
Twoja kolej:)

a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z

znalazł się polonista

:)

jadjifdfji bueunfefsu f9sdfmijfdindf

Odyn wisisz mi +

wrhfaijdhaijeahwiuehu3487y*$%#^Y$(*Y7ueibhajk

daj mi ktoś + dla mnie żeby sie wyzerowało no xD

a mnie tam wisi nadal

jjjjjyyjtjjrtjtjatjjra

hfraijdhrfoje

ascasvasvasv

.

ooo tos sie opisaal

ollllee
ollleee

nie damy się nie damy się

derby WISLA I CRC!!!!!!

W swej postowej rozpuście jesteście bluźnierczo bezwstydni

sa ludzie i parapety !!!

:

Na sex-appeal składa się w połowie to co kobieta ma, a w połowie to co myślą, ze ma.

a tak w ogóle to jesteś trędowata

ja jestem ON :D

to co najgorsze za mna xD pozostala chiwla podniecienia ^^

ha ha ha :]

co bus zjadl:D
chyba banana

I love my beach,I love my lady jep jep....

moj kumpel mowi:

co do slowa jeep

mowi sie:dżip
czyta sie:dżep
pisze sie:jep
HAHAHAHA

:)

gęgul.

jajko

g ę g u l

:):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):)

artysta
   
Uniting Nations
utwór
   
Do It Yourself
płyta
   
Put Your Hands Up! Vol. 3 2007

:):)        :):)             :):):):):):)                     :):):):):)                     :):):):):):):)                 
:):)      :):)             :):)          :):)                :):)          :):)                  :):)           :):)
:):)  :):)               :):)              :):)               :):)             :):)             :):)             :):)
:):):):)                :):)                :):)              :):)                                :):)               :):)
:):):):)               :):)                  :):)               :):)                             :):)                 :):)
:):)  :):)              :):)                :):)                   :):):):)                  :):):):):):):):):)
:):)     :):)            :):)              :):)                              :):)              :):):):):):):):):):)
:):)       :):)             :):)        :):)                                :):)              :):)                         :):)
:):)         :):)              :):):):):)                                :):)              :):)                            :):)
                                                                   :):):):):):):)                 :):)                              :):)

.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................

|

1

LALALA jak spam to spam :D :P

pewnie i tak ma być xD

a

hej sera sera,lech wice mistrza ma,lech wicemistrza ma,hej sera sera


hej sera sera,śląsk i lechia awans ma,śląsk i lechia awans ma,hej sera sera

28-04-2008 20:00:10

Sir_Queisik

    aTHiSowiec
    12607920
    Call me!
    Skąd: Szczawnica
    Zarejestrowany: 26-03-2008
    Posty: 537
    Punktów :   -11
    E-mail  PW  WWW

Re: LALALA jak spam to spam :D :P

a

SEX
http://www.vpx.pl/up/20080330/1635625b7 … 182066.png
Na sex-appel sklada sie w polowie to co kobieta ma, a w polowie to co mysla ze ma.
http://img396.imageshack.us/img396/6817 … 008st8.png
I zginiesz jak Megatron!

Online

    * Raportuj |
    * Usuń |
    * Edytuj |
    * Cytuj

#381 Wczoraj 21:50:35

KOSA

    aTHiSowiec
    3984000
    Skąd: Gdańsk
    Zarejestrowany: 09-01-2008
    Posty: 308
    Punktów : +  0  -
    E-mail  PW

Re: LALALA jak spam to spam :D :P

hej sera sera,lech wice mistrza ma,lech wicemistrza ma,hej sera sera


hej sera sera,śląsk i lechia awans ma,śląsk i lechia awans ma,hej sera sera
Trzej Królowie Wielkich Miast,Śląsk,Wisełka,Lechia Gdańsk

MISTRZEM POLSKI JEST WISŁA,WISŁA NAJLEPRZA JEST...
http://lechia.pl/
http://content.answers.com/main/content … ka/osp.gif

Offline

    * Raportuj |
    * Cytuj

Odpowiedź

Strony: «-- 1 … 24 25 26

    * Index
    *  » Spam ;)
    *  » LALALA jak spam to spam :D :P

Subskrypcja tego wątku

Szybka odpowiedź
Napisz nowego posta

    * BBCode: włączone
    * tag [img]: włączone
    * Emoty: włączone

Powrót
THiS
Stopka forum
Skocz do
Sala audiencyjnaSpam ;)HydeparkOgameHandelPomocaTHiS - OrganizacjaOgłoszenia wyższego szczeblaRaporty szpiegowskieRaporty wojenneKoszFarmingŚredniacyTytanyWiadomo

RSS
Powered by PunBB
© Copyright 2002–2005 Rickard Andersson
Wersja Lo-Fi

Dobre to Queisik!!:D

Wiadomości
Akcja     Data     Od     Temat
    05-09 02:27:43     Perymetr Obrony     Akcja szpiegowska
    Obca flota z planety Księżyc [1:466:9] została dostrzeżona w pobliżu twojej planety zguba (Księżyc) [1:461:4] . Szansa na przechwycenie sond: 0 %
    05-08 22:25:23     Perymetr Obrony     Akcja szpiegowska
    Obca flota z planety MM (Księżyc) [6:13:11] została dostrzeżona w pobliżu twojej planety 4 [6:59:6] . Szansa na przechwycenie sond: 15 %
Raporty szpiegowskie pokazuj tylko częściowo

lala

la

sradz mi sioe kdze

ja bym się tak tym nie chwalił :P

juz na szczescie po ^^

długo to trwało...

ale mnie sraczka w drugiej polowie zlapala bo napilem sie jakiejs kijowej wody..łeeee

faktycznie spam

cham nie spam..dzis chyba z 30 posotow ^^

a ja grałem w Gedanii Gdańsk,skręciłem se kostke i mnie wypchnął taki jeden ze składu i przestałem chodzić trenować...Na razie do zawodowej piłki nie wracam.

uuuuuu...
ja mialem kiontuzje i kilka lat przerwy :P

lat?!ostro.Ty masz farta że grasz w składzie.Mnie nie było miesiąc i już kogoś znależli na moje miejsce :/
Grałem na Ofensywnej pomocy.Ale trudno było,mineło.

La la la la,la la la la,la la la la la la! la la l al al a LECHIA!!

hehehe...lat..TAK :P
no ale kolano znowu zaczyna bolec :(

Spam spam spam

sram sram sram ^^

umpa umpa umpa

dj tiesto trafic ^^

tra la

bum bum bum chicki bum ^^

.. ... .. ..... . .. ...... .. -Explosion alfabetem morsa

imagggggggggggggggiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiinnnatioNNNNNNNNNNNNNNNNNNNN

TOFIK

50cent

pimp :D

akon ^^

Skiba

dr dree

Mike Oldfield

uuu fajna sygna

:)
Przed chwilą na google znalazłem xD

hahahahaha

cocococococococococococococo

a

o

u

b

sb

up

ź

spam oddajcie mi sygnaturki...

.

,,,,,,,,

a

sfd

Bmp

5

BĘDĘ MIAŁ AUTOGRAFY CAŁEJ DRUŻYNY LECHII GDAŃSK :):):):)ZA POŚREDNICTWEM PIOTRA CETNAROWICZE,JEDNEGO Z NAJSKUTECZNIEJSZYCH NAPASTNIKÓW LECHII

assda

f536g454356r58&R*&$#YRS#&$*#Y7483u2dt48242

<^>

asdasdasd

<.^.>
|___|

45twes5e56t5r6f54e573g8237375946r7frfytry65fd4tg6re4ds86trf4d6t146d54tdfs4gt165gx4f1r41tes46t

heh przegoniłem Teo i jestem top 10 na forum ^^

asdasd

alal

rs4yu935o42g

wkoncu wrocil wsz spamer ^^

la la la la,la l ala l ala la la ala ala ala ala la,LECHIA!!!!

Mój 500-setny post

ja go mialem miecha temu :P

eee :)

Każdy ma swój pierwszy raz ^^

muahahahaaaa

odezwe sie jak bede mial 1000 posta ^^

no to już chyba pojutrze :)

hahahaa
no co Ty ^^

no znając twoje standardowe tempo spamowania a zwłaszcza kiedy są zalogowani przynajmiej dwaj spamerzy,posty idą z prędkością 10 na minute.Powiedzmy że siedzisz na forum i na kompie 2 godziny przez 2 dzni to w sumie osiągniesz przez ten czas spokojnie 1000 postów.

buhahaha
tyklo ze Ciebie brakuje :)
i z kim ja pospamuje :P
teraz bede siedzial pewn8ie caly dzien

już jestem

za pozno:D
powiedz kiedy mozesz wejsc i naspamowac ze mna:)
ja jestem jutro caly dzien ^^

...Ja moge być jutro o 11.34 bo tak mniej więcej śpie do 11.00 w weekendy^^

buhahahaha

buhahahahahahah co?

spam ^^
hahahaha

:P

buhahahahahhahaha aha.

spam

spam2

dupa

no w tym miejscu to  pobijacie wszelakie normy spamowania.Macie talent braciszkowie.Nie ma co!!!!!!!!!!!!!

hehehe ^^
my brather

xp

a dołącze .Jak spam to spam!!!!!!!!!

=X

Spam,spam,spam,jak ja Ko Cha M spam,spam,spam,spam

Jakby się tu pojawiły jakieś nadmierne bluzki, czy coś gorszącego proszę mi powiedzieć, gdyż nie chce mi się przeglądać tak spamowatego tematu :D

a

bluzg i jeszcze jeden bluzg.Ale tu mięso leci jak u rzeźnika

s

u u u  a a a

Lubię Placki :D

BLLLLUUUUUUZGGGGGG .Zaraz rzygnę.SPAM, SPAM  hehe dobre toto

:chleje: żubra  ale mi sie konczy :( spaaaaaaaaam

wkoncu jestem

a mnie juz nie ma :(

tra la la

meeeeeee...

duuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuupaaaaaaaaa.Niech zostanie!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

s

ty ty mieszkasz  przy Dunajcu??Nie daleko granicy Słowackiej??

hehe
no a co??
dunajec przeplywa obok mojego miata
a do granicy ktorej juz nie ma mam(mialem) od domu 5 km
pozdro:PP

No bo ja byłem niedawno na obozie w górach w Ochotnicy Dolnej i byłem na jedniodniowej wycieszcze gdzie jechaliśmy do trzech koron a potem wzdłuż Dunajca do Szczawnicy i na chate.Powiem że macie mały stadion^^

a byles na stadionie? w Szczawnicy?
zreszta on ma dopiero 3 lata....

ciiiiiiichooooo :D

ojjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjbooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo................................leciiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii muchaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

Tak tak ... spam...

Nabijać posty ;D

Hejka wreszcie moge troche z wami tu po spamowac :):)

o shit ale mnie tu dawno nie było xD

:D

:P:P:P

xD

Koniec tematu :P oooofffff

sam jestes off xD

Ale mam dzis masakre zaraz trza isc na nocke do pracy a mi sie tak nie chce ze szok :(:(

no no ładna calibra, szkoda że tyle wieśniaków jeździ takimi samochodami przez to już mi sie nie podoba :/  a tak w ogóle na tak zjebanym balecie jeszcze nie byłem... :? w sobote szykowała sie bardzo dobra imprezka ale cały dzien lało i była burza także w trakcie dyskoteki i mało ludu przyjechało na jedną dziewczyne przypadało ze 3 kolesi xD i praktycznie 0 lasek a jak już sie trafiły to zajęte, nawet dużo pić sie nie chciało :PP tak w ogóle ile ta Twoja calibra ma koni ? jaki silnik i moment obrotowy ?

Wiesniaki to sie zrobily od tych ludzi co szaleli i obwieszali je cholernymi spojlerami itp a silnik to 2.0 115 km a moment obr. nie pamietam dokladnie ale jest mysl z silnikiem 2.5 170 km :):)

;)

Nic zmykam po piffffffko i zaraz jestem :P:P

;D

Krajcz ty normalnie jestes z Torunia a my ostatnimi czasami bywalismy tam na zlocie i zabawie :):) szkoda ze wczesniej tu mnie nie bylo hehe

Co wy nie powiecie wszyscy hehe^^ ...

:P

buu

jasne ti tum ti tum

nie wiem o co mu chodzi